‘tScheldt 1 jaar na de herstart: nog 1 keer terugblikken - 't Scheldt

‘tScheldt 1 jaar na de herstart: nog 1 keer terugblikken

Op 30 juni 2018 overleed Bert Murrath, de oprichter en bezieler van ’t Scheldt. Op Kerstdag 2018, werd het ‘tScheldt (sic) geherlanceerd. Het duurde geen twee maanden of ‘tScheldt was aanleiding voor 3 processen in de rechtbank, het grootste bewijs dat satire niet onberoerd laat en voor de makers ervan niet altijd veilig is, zelfs niet in Vlaanderen. Vandaar het strikt volgehouden principe van pseudoniemen…

Op 30 juni 2018 overleed Bert Murrath, de oprichter en bezieler van ’t Scheldt. Op Kerstdag 2018, werd het ‘tScheldt (sic) geherlanceerd. Het duurde geen twee maanden of ‘tScheldt was aanleiding voor 3 processen in de rechtbank, het grootste bewijs dat satire niet onberoerd laat en voor de makers ervan niet altijd veilig is, zelfs niet in Vlaanderen. Vandaar het strikt volgehouden principe van pseudoniemen…

We vroegen enkele oud-medewerkers en lezers te reflecteren over ’t Scheldt (oude schrijfwijze) en haar illustere oprichter Bert Murrath naar aanleiding van diens overlijden een jaar geleden…

Geniet van de volgende redactionele ‘reflectie’:

Zoals overal ter wereld waar vrijheid van mening wordt gepredikt meent men dat eigenlijk niet echt. Van een familiefeest tot een tennisclub, zelfs in een min of meer democratische rechtsstaat kan de waarheid maar moeilijk ontlast geraken. Inderdaad, de waarheid geurt wel eens naar ontlasting en wordt vanuit een verburgerlijkende reflex met deftigheid geparfumeerd. Misschien getuigt dat van goede smaak. Het kan ook duiden op een dapperheidsdeficit.

Uiteraard raakt elke zweem van waarachtigheid hierdoor gekneld in een corset van protocollair puritanisme. De satiricus fileert de versteende vetlagen en legt voor elkeen bloot dat wat eerlijk is niet altijd heerlijk is. Wat klein is vergroot hij woordelijk uit, wat zich onrechtmatig vergroot schraapt hij af tot zijn ware kleinheid. De politieke vertaling van diens ontmaskerende narrenverhaal klinkt te herkenbaar bij het volk, komt te dicht bij de comfortzone van de elite en wordt bijgevolg bedolven onder pseudo-morele verwerping. De satiricus is niet per se een held, maar het vergt durf om schijnheilige schurftigheid te lijf te gaan.

Bert Murrath was als oprichter/bezieler/hoofdredacteur van ‘t Scheldt iemand met de vereiste durf die zonder de manieren die werden verwacht ongenadig inhakte op de valse profeten. Was hij echt gelovig? Hij wou dat graag zijn. Was hij extreemrechts? Hij was extreem in daad en gedachte. Was hij een minzame gentleman met zin voor het poëtische? Velen hebben die kant van hem ervaren. Heeft hij genoten van zijn zonden? We hopen van wel. Hadden we hem willen missen? Voor geen geld.

Zijn levensverhaal is bijzonder gevarieerd en komt ooit ongetwijfeld breder in beeld. Manager in een supermarkt, uitbater van een muziekwinkel, organisator van lingerie-modeshows, verslaggever en uiteindelijk uitgever van een satirische faxkrant die uitgroeide tot een internetperiodiek met sappige verhalen uit het echte leven die de andere media minder deugdelijk vonden. Niemand las zogezegd ‘t Scheldt, doch iedereen wist echter wat erin stond, zelfs tot in de meest uitgelezen diplomatieke, zakelijke en politieke cenakels. ‘t Scheldt werd een merk en dat merken we vandaag nog steeds.

Wie werkte er sinds 1995 allemaal mee aan dit zogenaamd rioolkrantje? Zakenlui, politici, advocaten, cultuurambtenaren, journalisten, activisten uit het verenigingsleven, een kerkelijke intellectueel, de hoofdredacteur van een krant en een stel vrijbuiters met pit in de pen. Soms uit linkse kringen, vaker uit rechtse middens. Soms uit oprecht pijnlijke verontwaardiging, ook wel eens uit rancune, zeker om roddels te delen maar bovenal uit een sardonisch genoegen om in de billen van het establishment te knijpen. De schrijvende deugnieten deugden meestal meer dan de ondeugden die ze hekelden.

Chaotische redactievergaderingen die vaak plaatsvonden in een oergezellige Antwerpse kroeg dicht bij de Meir waar ooit de maritieme fine fleur floreerde. Gespijsd met lekker eten zonder bijsluiter en dooraderd met bevrijdende drank passeerden de straffe verhalen de revue. Vaak niet voor publicatie vatbaar maar wel noodzakelijk materiaal om het reilen en zeilen in de politiek-culturele wereld te begrijpen. Stapels boeken om te recenseren, hopen publicaties om door te spitten op zoek naar lachwekkende invalshoeken, netwerken die vibreerden van onweerstaanbare nieuwsjes. Dolle boel.

‘t Scheldt veroorzaakte ook flink wat boel bij zich geviseerd voelende medemensen. Rauw, kwetsend, pamflettair, populistisch, grof en wat al niet, aldus een goegemeente die er vaak geen raad mee wist. Primeurs van ‘t Scheldt werden over het algemeen niet geciteerd. Op persconferenties lieten sommigen ‘rechtse’ Murrath links liggen om vervolgens onder vier ogen wel te komen polsen naar ditjes en datjes of om discreet informatie uit te wisselen. Bert had ermee leren leven. Tegelijk kon hij apetrots zijn wanneer uit ‘onverdachte’ hoek erkenning kwam voor bepaalde stukken of wanneer gulle sponsors die in vrije satire geloofden er mee hun schouders onder zetten. Toegegeven, met de leeftijd werd zelfs Berts tomeloze energie dunner en droogden de bronnen. Bert Murrath verkocht zelf nog zijn titel, blij met de verderzetting, maar kon de nieuwe digitale versie niet meer meemaken.

We missen zijn massa bierkaartjes vol ideeën en de geplastificeerde versies in de Antwerpse cafés. Als de Vlaamse Leeuw luidop kon lachen, zou hij misschien lijken op Bert in een zoveelste bulderlach. We horen hem nog aan de telefoon: “Kunde daar geen stukske over maken? Of zijt ge het al aan ‘t schrijven?”. Komt in orde! De nieuwe ploeg van ‘tScheldt zal op eigenste wijze de traditie eren en de toekomst blijven kleuren met spot en ironie, want zonder dat peper en zout verteert het leven niet.

De redactie

***

Noot: de nieuwe groep achter ’t Scheldt koos ervoor om de titel vanaf Kerstdag 2018 consequent aan elkaar te schrijven: ‘tScheldt

Dus:

Oude schrijfwijze: ’t Scheldt

Nieuwe schrijfwijze: ‘tScheldt

***

Hoe kan ik zoiets lekkers als ‘tScheldt steunen? KLIK HIER!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wachtwoord vergeten?
Wachtwoord kwijt? Voer je gebruikersnaam of e-mailadres in. Je ontvangt dan een link om een nieuw wachtwoord aan te maken via de e-mail.
We delen geen persoonlijke gegevens met derden.