Liever comedy dan komedie: Dame Edna (Barry Humphries) - 't Scheldt

Liever comedy dan komedie: Dame Edna (Barry Humphries)

‘Hello possums!’ krijste de ‘larger than life’-diva Dame Edna Everage bij de aanvang van haar blitse televisieshows gevuld met dubbelzinnige postkaarthumor, bespotte wereldsterren in een bijrol en een muzikale knaller als climax. Uitzinnig uitgedost stak Edna de draak met de huidige tijd en bracht ze in haar glittergala zelfspot tot nieuwe hoogten…

‘Hello possums!’ krijste de ‘larger than life’-diva Dame Edna Everage bij de aanvang van haar blitse televisieshows gevuld met dubbelzinnige postkaarthumor, bespotte wereldsterren in een bijrol en een muzikale knaller als climax. Uitzinnig uitgedost stak Edna de draak met de huidige tijd en bracht ze in haar glittergala zelfspot tot nieuwe hoogten. Prostaatpraatjes over haar man Norm, afstand nemende van haar verslaafde concurrentiedochter Valmai en onderwijl haar verwijfde zoon kapper Kenny ophemelende, vergastte ze ons op brallerige babbels over haar advies aan de Britse Royals en over haar bestaan als Megaster/huisvrouw. Het talent achter dit en vele andere typetjes was de Australische schrijver-komiek-acteur-auteur-schilder Barry Humphries (1934°).

Barry Humphries, bedenker van Dame Edna

In zijn autobiografie ‘More please’ uit 1992 verhaalt Humphries over zijn beschermde jeugd in het burgerlijk Melbourne van de jaren 30-40. In een wervelend proza vertelt hij over de zegeningen van de nieuwste luxe-apparaten, de onberispelijke netheid van de tuinen en de goede manieren om de buren mee te imponeren. Op verzoek van zijn ouders begint hij rechten te studeren maar belandt algauw in de toneelstukken en revues van zijn tijd. Na een reeks bijrollen en gastoptredens bedenkt hij een typetje: de huisvrouw Edna die over de voorspelbare geneugten van het moderne gezinsleven doorratelt. Het publiek giert het uit in zelfherkenning en Humphries mag meewerken aan een show op een lokale zender. Vrouwen en drank vergezellen hem echter op zijn steile pad naar de roem. Op een bepaald moment letterlijk beland in de goot wordt hij opgenomen in een ontwenningskliniek, bezoekt hij uiteindelijk de Anonieme Alcoholisten en de nevel klaart daardoor blijvend op.

Londen wenkt en zijn vriend Peter Cook (die een legendarisch duo vormde met Dudley Moore) boekt hem in zijn nachtclub en betrekt hem bij het satirisch magazine Private Eye. Dat blad is nu nog steeds populair onder hoofdredacteurschap van Ian Hislop uit het veelbekeken BBC-programma ‘Have I got news for you’. In dit programma was trouwens de nieuwe Britse premier Boris Johnson enkele keren de opgemerkte gastheer wat hem duidelijk geen windeieren heeft gelegd. Humphries bedenkt olijke tekstballonnen voor cartoons met de Australische clichéman Barry McKenzie in Private Eye en werkt steeds meer personages uit voor zijn live-shows. Daarnaast krijgt hij hoofdrollen in succesvolle West End-musicals zoals ‘Oliver’ maar net zo zeer in ernstige stukken als ‘Waiting for Godot’.

Barry Humphries als Mrs Norm Everage live op televisie in Australië in 1959, een eerste versie van Dame Edna

De meest bekende rol naast Edna is die van Sir Les Patterson, de flamboyante, vuilbekkende, morsige en morsende beschonken diplomaat. Naar onze huidige normen lapt deze flink foute ‘Cultural Attaché for Australia at the Court of St-James‘ alle politieke correctheid aan zijn laars. Heerlijk hoe in die tijd dergelijke teugelloze humor mocht bestaan. Zelden zul je een geile kapoen van Pattersons kaliber meemaken: verzot op deugdzame deernen, totaal corrupt én trots op dergelijk palmares zet Humphries met dit type de antipode neer van de gesofisticeerde Dame Edna. Meestal verfoeien ze elkaar met zalige verwijten. Eén antwoord hebben ze gemeen op de vraag wat hen deugd doet: ‘Vooral andermans tegenslag’.

Links: Patricia Perry AKA Dame Edna’s stilzwijgende slaafje Madge Allsop

Dame Edna Everage begroet iedereen met een verwijzing naar de Australische buidelrat ‘possum’, gooit op het eind van het optreden gladiolen in de zaal en verbluft het publiek met monologen over haar leven als Gigaster met een jetset-leven, over haar demente bazige moeder die in een maximaal bewaakt rusthuis verblijft en met bijtende commentaar op de malle modes van het moment. Vorig jaar nog kwam zelfs de Dame in opspraak bij de hedendaagse zuurpruimen met uitspraken over transgenders die blijkbaar blasfemisch waren. Naast haar op het podium bevond zich haar trouwe bruidsmeisje Madge Alsop dat met onbewogen uiterlijk alle beledigingen van Edna stoïcijns ondergaat. Wanneer een bekende acteur of zanger opduikt in de show krijgt die meteen een badge met zijn/haar naam op gekleefd. Op ‘Give me the badge, Madge!’ zat iedereen te wachten. Bij applaus zei Edna dan berispend: ‘Moedig haar in godsnaam niet aan’.

‘The Dame Edna Experience’ in Groot-Brittannië, ‘Dame Edna’s Hollywood’ in de VS en ‘The Dame Edna Treatment’ opnieuw in het VK waren televisietoppers en genereerden kloeke kijkcijfers. Door haar afkeurende gelaatsuitdrukkingen en haar snedig improvisatievermogen lagen haar beroemde gasten constant in een deuk. De inmiddels aristocratische Dame Edna deed uitspraken als ‘Ik ben met dit blauw kapsel geboren en ben aan het strand dan ook de enige met een purperen bikinilijn’. Ook nog ‘Ik eet nooit een Doner Kebab, want je weet maar nooit wie de donor is’.

Barry Humphries: 4 keer getrouwd, vader van 4 kinderen, verdienstelijk landschapsschilder, satiricus, belezen schrijver, ster uit het muzikale theater, televisie-icoon. In het ware leven ook echt ontvangen door de Britse Royals en redelijk onverwoestbaar maakte hij zijn laatste optreden als Edna in 2015 voor Comic Relief. Volgens recente berichten plant hij in september en oktober 2019 zaaloptredens in Melbourne (op zijn 85ste!).

Op YouTube is een massa materiaal te vinden. Fragmenten uit zijn liveoptredens (in Canada bijvoorbeeld) en de tv-shows. Ook interviews met Barry Humphries zelf over zijn werk. Hij maakte ook plezierige boeken met life style-tips (‘The Dame Edna Bedside Companion’) en een Dame Edna-autobiografie (‘My gorgeous life’). Hilarisch zijn de gesprekken met de legendarische BBC-gastheer Michael Parkinson zowel als Edna als Les Patterson. Je komt niet meer bij wanneer Sir Les bij de begroeting een vettige handdruk geeft aan Parkinson met de uitleg ‘Da’s van mijn zalf tegen die aandoening. Sorry, maar het goede nieuws is dat je nu onbezorgd op bezoek kunt in de Filipijnen’.

Florian Cantor

***

Hoe kan ik zoiets lekkers als ‘tScheldt steunen? Klik hier!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wachtwoord vergeten?
Wachtwoord kwijt? Voer je gebruikersnaam of e-mailadres in. Je ontvangt dan een link om een nieuw wachtwoord aan te maken via de e-mail.
We delen geen persoonlijke gegevens met derden.