Het gat in de culturele canon – 't Scheldt

Het gat in de culturele canon

Ook de culturele sector ontsnapt niet aan de genadeloze hakbijl van het corona-virus. Toch wringt iets in de klaagzang van het elke dag breder wordende culturele veld. Gaat het om cultuur? Of gaat het net als in alle andere sectoren om banen en baantjes?

Ook de culturele sector ontsnapt niet aan de genadeloze hakbijl van het corona-virus. Toch wringt iets in de klaagzang van het elke dag breder wordende culturele veld. Gaat het om cultuur? Of gaat het net als in alle andere sectoren om banen en baantjes?

**

Het heeft de goeddeels met welwillende subsidies overeind gehouden culturele sector nooit aan zelfbewuste aannames ontbroken. In de vrije tribunes, manifesten, schotschriften en klaagzangen die de voorbije weken zijn verschenen, stortregent het dure woorden en hoogdravende pretenties. Dat de wereld van de kunst een hoeksteen is waarop de democratie rust. Dat de wereld van de kunst mensen dichter bij mekaar brengt. Dat kunst verlicht, verwarmt, verrijkt en betere mensen van ons maakt, de onverdraagzaamheid terugdringt, het racisme de tent uit jaagt en de uitsluiting terugdringt. Woe, woe, waait de wind!

Tussen Toscane en Blankenberge

Is dat wel zo? Of zijn we deze onwrikbaar geworden mening met dank aan herhaalde herhaling in onze geliefde kwaliteitskranten stilaan gaan geloven? Dat cultuur mensen bij elkaar brengt, zal wel kloppen. Zeker wanneer u een vol theaterhuis rechtop ziet veren voor de duizendste herinterpretatie van een toch al helemaal tot op het bot afgekloven Shakespeare. Maar u moet eens goed naar zo’n premièrefoto kijken. Ziet u die mijnheer daar met een migratie-achtergrond? Die gesluierde mevrouw achteraan? De werkloze pijpfitter? De dakloze Cara-drinker? Hoeveel fraaie artistieke prestaties er op de planken in Vlaanderen ook worden neergezet, het cultuurpubliek is een blijft een wit publiek. Middenklasse, blauwe ogen, hoger opgeleid en – zelfs corona in acht genomen – relatief in goeden doen. Tijdens het nakaarten bij een glaasje wit in het foyer gaat het vooral over de gemiste vakantie in het Toscaanse tweede verblijf, het gesloten sterrenrestaurant om de hoek en de in het corona-water gevallen festivals en concerten. Jazzfestivals en concerten oude polyfone muziek. Jacky ‘Zatte Rita’ Lafon en Het Witte Paard in Blankenberge horen niet bij de smalltalk in weldenkende culturele kringen en cenakels. Tenzij om er neerbuigend mee te spotten.

Zon in je hart

Driehonderd spelers op het Belgische culturele veld ondertekenden een open brief aan de regering die met dank aan welwillende media (De Morgen 12/05/2020) ruimere weerklank vond. Opvallend in de ingewikkelde discussie cultuur/subsidie is de sluikse manier waarop het culturele veld steeds breder wordt. Popgroepen, striptekenaars, singer-songwriters, geluidstechnici, roadies, kabelslepers, cateraars, vestiaire-medewerkers, barkeepers: aan cultuurdragers in Vlaanderen geen gebrek! Tuurlijk is het jammer dat al die – vaak jonge – mensen hun baan, baantjes en bijklussen wellicht tot voorbij de zomer kwijt zijn. Maar dat geldt evenzeer Sabena-piloten, bouwvakkers, cafébazen, obers en junior sales managers. Om van duizenden sekswerkers te zwijgen! Valt een rockband onder de noemer kapitalistische entertainmentindustrie of onder de noemer cultuur? Werd Will Tura, Willy Sommers, De Kreuners en tientallen van hun vakbroeders – die ook tegen een lege zomeragenda aankijken – gevraagd de open brief van culturele sector mee te ondertekenen? Drie namen die ons spontaan te binnen schieten en wellicht een even groot of groter aandeel hebben in het verzachten van de pijn van de lockdown dan pakweg Milo Rau, artistiek directeur van het NTGent. In De Standaard (18-19/04/2020) schrijft deze: ‘Het virus legt het ware fascistische gelaat van de beschaving bloot’. Woe, woe, waait de wind! Doet u ons straks maar een meerstemmige polonaise op de meezinger ‘Laat de zon in je hart’!

Het culturele veld heeft de neiging haar aandeel in het welbevinden van mevrouw en mijnheer Doorsnee schromelijk te overschatten. Het culturele veld is vaak en gauw verblind door haar eigen hooggestemde missie. En kijkt zeer zuinig om naar de echte achterblijvers in onze samenleving. Achterblijvers die door de pijnlijke naweeën van de corona-kloterij nog verder achterop dreigen te raken. Vanaf 18 mei 2020 mogen onze Vlaamse musea opnieuw de deuren voor het grote publiek openen. We houden onze anderhalvemeter-teller bij de hand. We meten voor u de lengte van de wachtrijen voor de poorten van het Rubenshuis in Antwerpen, Le Grand Hornu in de Borinage en het SMAK in Gent. Wedden dat die korter zullen zijn dan de hongerige rijen voor de Primark, Action en Zara? ‘Erst kommt das Fressen, dan kommt die Moral’.

En daarna de opera.

***

Foto: Laat de zon in je hart, Willy Sommers

***

De subsidiemolen draait slechts voor een beperkt groepje artistiekelingen. Niet voor ondingen zoals ‘tScheldt. Wij doen het dus zoals het moet, met of zonder steun van onze lezeressen en lezers. Liever mét natuurlijk. Steun ‘tScheldt. Kies een abonnement:

 

3 reacties op “Het gat in de culturele canon

  1. Tussen Toscane en Blankenberge is er boenk op. Nagel op de kop. Zelfs iemand die niet gespeend is van enige cultuurindoctrinatie, zal daarmee moeten akkoord gaan.

  2. K kan mijn leedvermaak niet op nu de artiestjes die 2 maand geleden rotte tomaten naar Jambon smeten nu bij dezelfde als de schooiers die ze zijn staan te smeken voor centen.
    En dat schatrijke charlatans genre Fabre en Tuymans nu ook al een basisinkomen willen is al helemaal om te gieren.

  3. De beroepsmatige zieligheids industrie waar enkel “progressieve’ bavianen het mooie weer mogen maken is niet enkel een vaudeville van slechte smaak maar ook een parasitaire graai ‘cultuur’ die wél wil gesubsidieerd worden maar dan zonder
    democratische controle ,iets wat ze anderen steevast opleggen namelijk ‘controle’ !
    Buiten wat links gewauwel en blote figuranten op een podium valt er voor het plebs niks te beleven in de ‘cultuurtempels’
    van de slechte overgesubsidieerde smaak ,pis en kak voeren de boventoon en kritiek van hen die dat moeten betalen krijgen een stempel ‘fascist’ !!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *