Waarom haten ze ons eigenlijk? – 't Scheldt

Waarom haten ze ons eigenlijk?

Waarom haten ze ons eigenlijk?

Waarom haten ze ons eigenlijk? Jeroen Pauw stelt de vraag in zijn programma op de Nederlandse televisie vlak na de aanslagen van 22 maart 2016 op de luchthaven van Zaventem en het metro-station Maalbeek in Brussel. Onthutst kijken zijn tafelgenoten hem aan: een moeilijke vraag. Een echt antwoord komt er dan ook niet. Waren de aanslagen een represaille voor de Belgische deelname aan de oorlog in Syrië? Of zijn veel jongeren van niet-westerse afkomst vervreemd geraakt en vatbaar voor radicalisering?Ook de Nederlandse macro-econoom Frits Bosch (1948) wist niet direct een antwoord op de vraag van Pauw en besloot daarom te rade te gaan bij mensen die kennis hebben van en inzicht hebben in deze materie. Samen met de Nederlandse rechtsgeleerde en filosoof Paul Cliteur (1955) bracht hij een vijftiental auteurs samen – arabisten, filosofen, theologen, geschiedkundigen, christenen en moslims – die elk vanuit hun invalshoek en vakgebied de probleemstelling zouden benaderen. Voorzien van een voorwoord door hem zelf en een nawoord van Cliteur werden de artikels van de aangezochten gebundeld in het boek Waarom haten ze ons eigenlijk? dat recent door De Blauwe Tijger werd uitgegeven. Door de verscheidenheid aan auteurs – wat garant staat voor botsende visies en schurende vaststellingen – wil het debatbundel de lezer(es) nuance, verdieping en duiding verschaffen over en in deze ingewikkelde materie. Ieder zal er ongetwijfeld uithalen wat voor hem (haar) de meest plausibele verklaring is. En dat begint al bij de vraag wie zijn ‘zij’ en wie zijn ‘ons’?

En moeten we spreken over ‘haat’, over een botsing van beschavingen, of over een clash tussen politieke, religieuze en ideologische systemen?
Alles komt in het boek aan bod maar niet alles wat er geschreven staat levert een comfortabel gevoel op. Verre van. Hoewel alle auteurs ongetwijfeld het beste voor hebben met Europa en de wereld kan men niet naast de vaststelling dat de kloof tussen hen groot is en dat de segregatie en ghettovorming al ver zijn voortgeschreden.
Kan het tij nog gekeerd worden of zullen de terroristen er daadwerkelijk in slagen onze wereld in een hel te veranderen?Waarom haten ze ons eigenlijk? is een bijzonder actueel boek met een opdracht, namelijk de wereld redden van hen die hem willen vernietigen. Die opdracht is vooral gericht tot de jongeren van nu die ‘met goede oplossingen zullen moeten komen om de kolen uit het vuur te halen om ook op lange termijn het fijne landje waarin de vorige generaties zijn opgegroeid te behouden’.Frits Bosch (samensteller) * Waarom haten ze ons eigenlijk? * Uitgeverij De Blauwe Tijger * 341 p * 25,00 euro * ISBN 978 94 9216 126 0.
*
De nieuwe erfgenaam
Hoewel Hercule Poirot haar eigen creatie was lag de man niet in het bovenste schuifje van Agatha Christie (1890 – 1976). Vaak had ze zelfs een hekel aan hem. Decennia voor haar dood liet ze hem dan ook het loodje leggen in ‘Curtain’, een boek dat pas na haar overlijden gepubliceerd mocht worden maar toch vroeger op de markt kwam. Of de ‘grote dame’ van de ‘whodunits’ de wedergeboorte van de Brusselse ‘fat’ door de Britse schrijfster Sophie Hannah (1971) zou toegejuicht hebben zal voor altijd een onbeantwoorde vraag blijven. Voor de liefhebbers van Poirot deed Hannah echter mooi werk. Hun ‘met veel grijze hersencellen bedeelde’ held is sinds De Monogram Moorden (2014) terug.
En nu is er ook een tweede boek waarin de man weer schittert: De nieuwe erfgenaam. En blijkbaar voelt Hannah zich beter en beter thuis in de huid van de Queen of Crime daar het nieuwe werk veel meer schwung heeft dan De Monogram Moorden.
Toch komt het verhaal in deze tweede, gloednieuwe Poirot maar traag op gang. Oorzaak daarvan is de nauwkeurige beschrijving van de locatie waar het gebeuren zich afspeelt en de evaluatie van de eerste indrukken die de hoofdpersonages nalaten. Eens dat geklaard echter komt de vaart erin en laat het boek je niet meer los. We schrijven 1929. De bekende schrijfster Athelinda Playford heeft verschillende mensen uitgenodigd om samen met haar en haar familie een week door te brengen op haar landgoed Lillieoak in Clonakilty, het zuiden van Ierland. De gasten, onder wie enkele oude bekenden zoals Poirot, Scotland Yard-rechercheur Catchpool en anderen, weten niet waarom ze zijn uitgenodigd terwijl de familieleden van de gastvrouw zich op hun beurt verbazen over de samenstelling van het gezelschap. Een eerste tipje van de sluier wordt opgelicht wanneer mev. Playford tijdens het diner aankondigt dat ze haar testament heeft veranderd ten voordele van haar assistent Joseph Scotcher, die echter ongeneeslijk ziek is en niet lang meer te leven heeft. Scotcher vraagt daarop zijn privé-verpleegster, die ook op het landgoed woont, ten huwelijk. De vrouw stemt toe… Maar dan wordt Joseph dood aangetroffen in het salon. Nu is de chaos compleet…
Sophie Hannah beheerst het thrillergenre volledig. Het mag dan ook geen verwondering wekken dat de lezer(es) regelmatig op het verkeerde been wordt gezet en dat de onverwachte en verrassende ontknoping pas valt in de laatste bladzijden. Veel leesplezier.
Sophie Hannah * De nieuwe erfgenaam * Uitgeverij The House of Books * 316 p * 19,99 euro. ISBN 978 90 4435 074 6.
*
Kolonialisme en racisme
Civis Mundi (Burger van de Wereld) is een Nederlands tijdschrift over politiek, filosofie en cultuur. Het werd eind jaren zestig van vorige eeuw opgericht door jurist en publicist S.W. Couwenberg op verzoek van de voorzitter van het Oost-West Instituut. Tot 2011 verscheen vier maal per jaar een nummer op papier. Van dan af werd overgeschakeld naar het digitale. Enkel de jaarboeken kennen nog een gedrukte versie. Zo ook dat van 2016 dat een bundeling bevat van artikels over de relatie tussen kolonialisme en racisme.
Onder de auteurs juristen, historici, filosofen en andere opiniemakers uit zowel Nederland als Vlaanderen. In Nederland en België, zo blijkt uit de bijdragen, is het koloniale verleden tegenwoordig een omstreden onderwerp dat samenhangt met de schuldvraag rond slavernij en onderdrukking. Cruciale vraag daarbij is wie het boetekleed moet aantrekken: de vroegere of de huidige generatie. In bijvoorbeeld Engeland en Frankrijk speelt deze controverse een veel mindere rol, is men eerder trots op dit koloniale verleden, hoewel het kolonialisme, de slavenhandel en het racisme er een grotere omvang hadden.
Laten de medewerkers aan het jaarboek verschillende geluiden horen, algemeen kan toch gesteld worden dat zij het eens zijn over het feit dat vroeger met heel andere ogen naar het kolonialisme en de gevolgen ervan werd gekeken, dat naar hedendaagse maatstaven alle koloniale mogendheden een racistisch verleden meeslepen maar dat het verkeerd is het kolonialisme zonder meer als negatief te bezien. Bovendien mogen eigentijdse normen niet klakkeloos op dit verleden worden toege-past.
Met een bijdrage van de Vlaamse filosoof Ludo Abicht is er in het jaarboek ook aandacht voor het Belgische koloniale verleden in Afrika. Indachtig de vermeende wandaden van koning Leopold II op de rubberplantages en ook de latere moord op Patrice Lumumba, stelt ook Abicht dat we ons koloniale verleden niet mogen ontkennen noch vergoelijken, maar dat we ook niet het morele recht hebben dit verleden met de maatstaven van onze huidige tijd en tijdsgeest te beoordelen.
De vraag kan trouwens gesteld worden of, het Europese koloniale verleden in Afrika overschouwend, de Europese schaamte daarover Afrika ook maar op enigerlei wijze verder helpt.
S.W. Couwenberg (red.) * Kolonialisme en racisme * Uitgeverij Aspekt * 163 p * 16,95 euro * ISBN 978 94 6153 969 4.
Katelijne*Alle besproken boeken zijn verkrijgbaar / kan u bestellen bijDE WASE BOEKHANDELGrote Markt, Sint-Niklaas3 Tel 03  776 01 68

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *