VERNIETIGING VAN DE EUROPESE JODEN – 't Scheldt

VERNIETIGING VAN DE EUROPESE JODEN

Hilberg, geboren in Wenen in 1926, vluchtte na de Anschluss in 1938 naar Cuba en vandaar uit naar de VS. In ’44 kwam hij als soldaat in het Amerikaan-se leger, terug naar Europa. Na de oorlog werd hij, als medewerker van het War Documentation Project, ingekwartierd in de voormalige partijcentrale van de nazi’s, het Braunes Haus in München waar hij een deel van de privé-blibliotheek van Adolf Hitler ontdekte. Na terugkeer in de VS studeerde en promoveerde Hilberg aan de Colombia University en van 1955 tot 1991 was hij hoogleraar in de politieke wetenschappen aan de Universiteit van Vermont.
Hilberg kreeg verscheidene hoge onderscheidingen, waaronder het Bundes-verdienstkreuz voor wetenschappelijik onderzoek, de hoogste Duitse onder-scheiding voor niet-Duitsers.
De vernietiging van de Europese Joden is geen boek over de Joden, wel over degenen die de Joden vernietigden met daarbij vooral de vraag ‘hoe’ ze dat deden. In verschillende hoofdstukken, verspreid over drie boeken, beschrijft Hilberg dan ook de omvangrijke vernietigingsmachinerie van de nazi’s alsook de mannen die daar sleutelrollen in vervulden. Correspondentie, memoranda en notulen van besprekingen die tussen de ambtelijke bureaus circuleerden terwijl de Duitse bureaucratie haar zwaarwegende en vergaande besluiten nam inzake het ‘Jodenvraagstuk’ worden uitgelicht, evenals de bestuurlijke en psychologische obstakels die nu en dan de voortgang van het vernietigings-proces ophielden.
Geen bijzondere aandacht besteedt Hilberg daarentegen aan de gevolgen van de Duitse maatregelen voor de Joden in Europa en elders. Slechts zijdelings komt het Joodse lijden, het leven in een getto in het kampbestaan aan de orde.
In het proces van vernietiging onderscheidt Hilberg verschillende fasen: defi-niëring, onteigening, concentratie en isolatie en tot slot uitroeiing. Dit proces kan volgens hem niet worden toegeschreven aan enkele individuen. Vier bu-reaucratieën van het Duitse administratief apparaat (ministeries, leger, be-drijfsleven en partij) werkten er aan mee en streden om de buit.
De Joodse slachtoffers waren over het algemeen passief en in ieder geval kansloos. De omstanders keken toe…
De vernietiging van de Europese Joden van Hilberg is intussen uitge-groeid tot een standaardwerk. Met zijn vele voetnoten, verwijzingen, tabellen, organogrammen enz. is het geen boek om in één hap tot zich te nemen. Opbeurende literatuur is het ook allerminst… wel een boek waaraan niemand die zich interesseert voor de periode 1933-1945 in Europa kan voorbijgaan.
Raul Hilberg * De vernietiging van de Europese Joden * Uitg. Verbum * 1564 p * 69,50 € * ISBN 978 90 74274 14 2.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *