OM ERGER TE VOORKOMEN – 't Scheldt

OM ERGER TE VOORKOMEN

Om erger te voorkomen is ook de titel van het boek van de Nederlandse historica Nanda van der Zee, dat voor het eerst in 1997 werd gepubliceerd en toen heel veel stof deed opwaaien. Van dit taboedoorbrekende werk verscheen zopas de zevende druk met een voorwoord van Prof. dr. Bob Smalhout.
Nederland verloor tijdens de jaren 1940-45 bijna 75 procent van zijn Joodse inwoners, het hoogste percentage van heel West-Europa, Duitsland incluis.
Hoe kon dit gebeuren in dit tolerante en vreedzame landje waar Joden al eeuwenlang voortreffelijk geïntegreerd waren en dat nauwelijks antisemitisme kende?
Van der Zee tracht in haar boek op een onbevangen en moedige wijze deze vraag te beantwoorden. Vooral moedig, omdat zij er niet voor terugdeinst twee hooggeachte nationale monumenten ter discussie te stellen: koningin Wilhelmina en historicus dr. Lou de Jong, de beroemde schrijver van het standaardwerk ‘Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
Koningin Wilhelmina ging in de fout door haar (goed voorbereide) vlucht met een deel van de regering, naar Engeland. Daardoor immers kreeg Hitler, ook juridisch, vrij spel om het Nederlandse burgerlijke bestuur door een Duits ambtenarenapparaat te vervangen met aan het hoofd de beruchte antisemiet Seyss Inquart.
Lou de Jong van zijn kant had geen enkele kritiek op de koele houding (‘zij wenste geen joden in haar ach-tertuin’) van de Nederlandse vorstin tijdens het interbellum t.o.v. de Joden.
Naast Wilhelmina en de Jong beschuldigt Van der Zee ook de Hoge Raad (Nederlands hoogste rechtscollege) van lafheid en gebrek aan moraal.
De Nederlandse Spoorwegen, het Gemeentelijk Vervoerbedrijf van Amsterdam, de politie, de Secretarissen-Generaal en vele universiteiten moeten het eveneens ontgelden wegens hun collaborerende houding die uiteindelijk culmineerde in het functioneren van de beruchte, al voornoemde Joodse Raad.
Ook nu twaalf jaar na de oorspronkelijke verschijning, is het lezen van ‘Om erger te voorkomen nog een verontrustende ervaring daar de kern universeel is: mythes worden in stand gehouden omdat de waarheid te beschamend is.
Nanda van der Zee (met een voorwoord van Prof. dr. Bob Smalhout) * Om erger te voorkomen * Uitg. Aspekt * 416 p * 22,95 € * ISBN 978 90 59115 64 4.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *