Het Oekraïense standpunt – 't Scheldt

 Het Oekraïense standpunt

Geschiedenis van Oekraïne.

Luc Pauwels, historicus en cultuuranalist en ondermeer ook stichter van het Vlaamse conservatieve culturele tijdschrift TeKoS (Deltastichting vzw) en zijn vrouw Tina van der Heyde, een polyglot, wonen al geruime tijd in Frankrijk.

Het was dan ook in de taal van Voltaire dat in 2015 hun eerste gezamenlijke werkstuk verscheen Geschiedenis van Oekraïne. Het Oekraïense standpunt. Bij Aspekt verscheen recent van dit boek, dat goed werd ontvangen door onze zuiderburen, ook een Nederlandse vertaling.
Het feit dat Oekraïne – na Rusland het grootste land van Europa dat trouwens volledig in Europa ligt en met een inwonersaantal groter dan dat van Spanje en Portugal samen – weer volop in de internationale belangstelling staat, maakt het boek bijzonder interessant.
Waarom en hoe immers is deze duizendjarige natie opnieuw in een enorm inwendig- en tevens grensconflict verwikkeld geraakt? Zal het land er economisch weer bovenop komen? Zullen de oostelijke provincies genoegen nemen met een autonoom statuut binnen Oekraïne of zullen ze de afscheiding verkiezen? En zullen de akkoorden van Minsk (2015) worden uitgevoerd?
Luc en Tina Pauwels maken het allemaal wat meer begrijpelijk in hun boeiende uiteenzetting die voor het overgrote deel gebaseerd is op secundair bronmateriaal in verschillende talen en op enkele primaire bronnen in het Oekraïens en het Russisch.
De geschiedenis van Oekraïne – heel tragisch en vaak wreed -, zo lezen we in het boek van het echtpaar Pauwels, ligt al grotendeels vervat in de naam van het land die letterlijk als ‘gebied aan de rand’ of het ‘land aan de grens’ betekent. Met zijn uitgestrekte vlakten, zijn sterk vertakt rivierennet, zijn kust van meer dan 2 700 km lang en met vooral zijn vruchtbare gronden die legendarische oogsten opleverden, was het eeuwenlang een aantrekkingspool voor verschillende oorlogszuchtige volkeren en machtige buren zoals de Hunnen, de Polen, de Mongolen, de Habsburgers, de Turken van het Ottomaanse rijk, het Derde Rijk, de Sovjet-Unie… Staatkundige continuïteit was er dus niet wat ook vragen opriep naar de ‘politieke realiteit’  toen in augustus 1991 – na de val van de USSR – het Oekraïense parlement de onafhankelijkheid uitriep.
Zo worden in Oekraïne, naast het Oekraïens, nog een tiental andere talen gesproken (nog verwarrender wordt het wanneer men constateert dat de Russischtaligen niet allemaal Russen zijn en bovendien niet noodzakelijk russofielen) en geldt dezelfde ‘verdeeldheid’ op het vlak van godsdienst: er zijn orthodoxen die het patriarchaat van Moskou aanhangen, anderen die het patriarchaat van Kiev volgen; weer anderen kleven de Byzantijnse ritus en de Paus van Rome aan, maar zetten zich op hun beurt weer af tegen twee andere katholieke kerken (één die de latijnse ritus hanteert en de Roetheense Grieks-Katholieke Kerk).
Beginnen de auteurs hun verhaal al in de jaren 5400 – 3000 jaar voor Christus – toen in de vlakten van Oekraïne reeds tientallen steden bestonden – dan is de voornaamste brok van het boek toch weggelegd voor de periode tussen de twintiger jaren van vorige eeuw en nu.
Opvallend daarbij is wel dat (op de talrijke over de bladzijden verspreide kaarten) de Krim niet is aangeduid als behorend tot het Oekraïense territorium. Voor Luc en Tina Pauwels is het immers duidelijk dat de afscheiding van maart 2014 een definitief karakter zal krijgen. Wat de twee rebellerende Russischtalige provincies in het oosten van het land (Donetsk en Loehansk) betreft, is er nog helemaal geen politieke oplossing in zicht. Het conflict is er nog volop aan de gang.
Op het einde van het boek is een belangrijk historisch document afgedrukt over de Oekraïense identiteit. Ondermeer ook op basis hiervan komen Luc en Tina Pauwels tot het besluit dat het Oekraïense volk aan alle noodzakelijke voorwaarden beantwoordt voor de consolidatie van een volwaardige staat: ‘de Oekraïense beweging bestaat. De volkswil is er’.
Luc en Tina Pauwels * Geschiedenis van Oekraïne * Uitgeverij Aspekt * 351 p * 19,95 euro * ISBN 978 94 6153 900 7.
Katelijne***e

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *