Het kerend tij – 't Scheldt

Het kerend tij

Er zijn militaire historici en er zijn oorlogsvertellers. En er zijn schrijvers die de twee zijn. Zo iemand is de Amerikaan Ian W. Toll (1967) van wiens hand zopas, in Nederlandse vertaling, het indrukwekkende en alles omvattende verhaal van de strijd om de Grote Oceaan in WO II, werd gepubliceerd. Gespreid over meer dan 650 bladzijden beschrijft Toll In het kerend tij de belangrijkste periode van deze verschrikkelijke oorlog in de Pacific, gesitueerd tussen 1942 en 1944. Toen speelde zich daar de grootste, kostbaarste, meest technisch geavanceerde, logistiek ingewikkeldste en bloederigste amfibieoorlog af uit de geschiedenis.

De Amerikanen kwamen als overwinnaars uit het strijdgewoel. De Keizerlijke Japanse Marine leed een vernietigende nederlaag. Toch zou het nog ruim anderhalf jaar duren vooraleer Japan zich onvoorwaardelijk overgaf.Na de verrassingsaanval van Japan op 7 december 1941 op de in Pearl Harbor gestationeerde Amerikaanse vloot veroverden de Jappen in snel tempo de Grote Oceaan, van Birma tot de Salomonseilanden. In het voorjaar van 1942 wilden zij ook hun greep op het Noordelijk en Centraal deel van de Pacific verstevigen door een gelijktijdige aanval op de Aleoeten en op het wat geïsoleerde, door Amerikaanse militairen bewoonde eiland Midway dat, eens in hun bezit, de poort open zette naar Hawai. Maar op 4 juni kreeg de Japanse marine voor het eerst klappen. De inname van Midway mislukte maar belangrijker nog was dat de Japanners dan toch niet onoverwinnelijk bleken. Midway zou een keerpunt betekenen in de oorlog maar vormde ook de aanloop naar een veel grotere uitdaging voor de Amerikanen, namelijk de verovering zowel vanuit het noorden als vanuit het zuiden, eiland na eiland, van het uitgestrekte Japanse keizerrijk in de Pacific. Op overtuigende en meeslepende wijze beschrijft Toll de gevechten die in de lucht, op zee , op de stranden en in de jungle plaatsvonden. De reconstructies zijn waarheidsgetrouw daar geput werd uit archieven, officiële militaire rapporten, memoires, dagboeken, brieven, mondelinge getuigenissen en zo meer. Met gemak ook weet de auteur, wanneer nodig, de actie te verplaatsen van bijvoorbeeld het front in de jungle, waar de gewone soldaat actief is, naar de witmarmeren gebouwen in Washington waar uiteindelijk de beslissingen worden genomen of naar het thuisfront, zowel in Amerika als in Japan, dat een eigen rol gaat spelen naargelang de oorlog langer duurt. Ook de soms bittere rivaliteit tussen de land- en de zeemacht binnen de Amerikaanse krijgsmacht blijft niet onbesproken.
Met Het kerend tij leverde Toll een boeiend historisch verslag af dat bovendien leest als een thriller. Het boek bevat ook twee katernen met zwart-wit foto’s, een aantal kaarten, eindnoten en een literatuurlijst.Ian W. Toll (vert. Frank van der Knoop) * Het kerend tij * Karakter Uitgevers BV * 687 p * 34,95 euro * ISBN 978 90 4521 086 5.
*
De communautaire leegte
Een gerichte aanval tegen diegenen die bij de vorming van de huidige federale regering de Vlaams-nationale kiezers manifest hebben bedrogen’. Zo wil Barbara Pas (1981), huidig voorzitter van de Vlaams Belang-fractie in de Kamer, dat haar recent verschenen boek De communautaire leegte wordt gezien. De bedriegers zijn voor haar de bollebozen van de N-VA.
Na de jongste verkiezingen kregen zij op alle niveaus de macht mee in handen , maar, zeker met het oog op het ook door hen beloofde streven naar Vlaamse onafhankelijkheid, verzilverden zij die positie niet. Integendeel: bij de vorming van de federale regering werd een vijfjarige ‘communautaire stilstand’ afgekondigd. Geen enkele meerderheidspartij durft sindsdien nog aandacht te besteden aan ‘institutionele systeemfouten’ die ‘verantwoordelijk zijn voor de verstrekkende nadelige effecten voor de burger op het vlak van overheidsefficiëntie, arbeidsmarktbeleid, justitie, veiligheid, gezondheidszorg en immigratie’, problemen die voor de verkiezingen nochtans schreeuwden om verandering.
De N-VA verantwoordde haar beslissing door te verwijzen naar het gevaar voor chaos, voorbijgaand aan het feit dat ze zo een communautaire leegte schiep, enkel en alleen om België mee overeind te houden. Ook dat ze zo haar agenda volledig liet bepalen door de Franstaligen leek haar te ontgaan.
Barbara Pas
heeft haar boek opgevat als een Wetstraatkroniek, lopende van 11 oktober 2014 – het aantreden van de ‘federale regering Michel/Dewever’ tot 11 oktober 2016. Zij beschrijft hoe het Vlaams Belang de afgelopen twee jaar – als enige fractie in het federaal parlement – consequent de vinger op de communautaire wonde bleef leggen en maakt ook een inventaris op van de ‘verregaande inconsequenties en onwaarheden van N-VA-excellenties’ sinds hun Belgische machtdeelname. Ook de ‘nefaste gevolgen’ van het ‘warrige confederalismeverhaal’ van de N-VA komen uitgebreid aan bod.
Parallel met De communautaire leegte verscheen De angsthazen, een nieuwe cartoonverzameling van de broer van Barbara Pas, Frederik (1973) die tekent met Fré. In zijn politieke spotprenten zet hij de Vlaams-nationale woorden van de N-VA schertsend af tegen de daden. Doof blijft hij daarbij voor het argument dat Vlaams-nationalisten elkaar niet hoeven te bestrijden… om de simpele reden dat N-VA’ers al sinds jaar en dag bewijzen geen Vlaamsgezinden, laat staan Vlaams-nationalisten te zijn’.
Barbara Pas * De communautaire leegte * Uitgeverij Egmont * 174 p * ISBN 978 90 7889 846 7.
Frederik Pas * De angsthazen * Uitgeverij Egmont * 55 p * ISBN 978 90 7889 847 4.
Prijs voor de twee boeken (samen besteld): 25,00 euro.
*
Houston Stewart Chamberlain
De naam Houston Stewart Chamberlain zal bij de meeste mensen niet direct een belletje doen rinkelen. Nochtans was de man eind 19de eeuw en tot de jaren veertig van vorige eeuw een beroemdheid in Europa. Na 1945 verdween hij echter in de coulissen van de geschiedenis. Dat hij met zijn rassentheorieën de wegbereider was geweest van het nationaalsocialisme zal daar ongetwijfeld voor iets tussen gezeten hebben. Het duurde tot 1981 vooraleer een eerste, zeer negatieve, biografie van hem verscheen in Engeland. In 2015 werd de man correcter behandeld in een omvangrijke Duitse biografie geschreven door de historicus-politicoloog en Wagner-specialist Udo Bermbach.
Nu zag ook een originele Nederlandse biografie van HS Chamberlain het licht. Ze werd geschreven door de Vlaamse historicus Pieter Jan Verstraete en uitgegeven door Aspekt. Verstraete leverde een evenwichtig, goed gestructureerd en vlot geschreven boek af. Ook aarzelde hij niet enkele mythes, gebouwd rond de figuur Chamberlain, naar de prullenmand te verwijzen. Zo kan bijvoorbeeld niet ontkend worden dat Chamberlain Hitler en vooral nazi-ideoloog Alfred Rosenberg de bouwstenen aanreikte voor hun antisemitische rassenleer maar in het verlengde daar-van stellen dat hij de directe weg vormde naar vernietigingskampen zoals Auschwitz en Treblinka is een brug te ver. Zowel Hitler als Rosenberg aarzelden ook niet teksten van Chamberlain ‘aan te passen of te verbeteren’ wanneer ze niet in hun kraam pasten. Zo werd de passage uit Chamberlains magnum opus Die Grundlagen des Neunzehnten Jahrhunderts (1899), waarin hij de Slaven zag als een tak van de Germaanse stam, gewoon geschrapt.
Houston Stewart Chamberlain (HSC) wordt in 1855 in Engeland geboren als zoon van William Charles Chamberlain, admiraal bij de Royal Navy en een Schotse, kunstzinnige moeder die echter zeer jong – HS Chamberlain was slechts 1 jaar – overlijdt. De jonge Chamberlain wordt daarop door zijn vader naar de rijke oma en tante in Versailles gebracht waar Houston het grootste deel van zijn jeugd zal doorbrengen. Op vijftienjarige leeftijd, na een korte periode weer in Engeland te zijn geweest, wordt de jongen zwaar ziek. Er wordt hem een kuur voorgeschreven in het Duitse Rijnland waar hij samen met zijn tante uit Frankrijk naar toe trekt. De enkele jaren die ze er blijven maken van Houston een ware germanofiel. Terug in Frankrijk in 1873 leert Houston Anna Horst kennen, de dochter van een tot het christendom bekeerde jood. Vijf jaar later trouwen ze en beginnen ze aan een vrij zwervend bestaan dat hen van Genève, naar Dresden en Wenen zal brengen. In Dresden maken ze kennis met de familie van Richard Wagner die echter het jaar (1882) daarop overlijdt. HSC zal de volgende jaren twee boeken over de componist schrijven. In Wenen komt Chamberlain in contact met de antisemitische stroming die er rond de eeuwwisseling opgang maakt. Al snel is hij ervan overtuigd – in tegenstelling tot Karl Marx die de klassenstrijd centraal stelde in de historie – dat rassen en rassenstrijd de drijvende krachten zijn in de geschiedenis en dat ‘nu het joodse tijdperk is aangebroken’ alleen het Germaanse ras de wereld nog van de ondergang kan redden. Zijn Grundlagen… zijn geboren. Het
boek kent een direct en ongelooflijk succes en weet zelfs de Duitse keizer Willem II te bekoren… Intussen loopt het huwelijk van Houston en Anna  op de klippen. Het komt tot een scheiding. In 1908 zal HSC opnieuw in het huwelijksbootje stappen, ditmaal met Eva Wagner, de dochter van Richard.
Houston Stewart Chamberlain
overlijdt in januari 1927. Zijn begrafenis wordt, tegen de zin van zijn familie, door de nog in zijn kinderschoenen staande nazipartij ‘misbruikt’. HSC’s graf bevindt zich nog steeds op het kerkhof van Bayreuth, niet ver van dat van Franz Liszt.
In het aan te raden boek van Verstraete vindt de lezer(es) ook een vijftigtal illustraties, overwegend zwart-wit portretten van personen die een rol speelden in het leven van HSC.
Pieter Jan Verstraete * Houston Stewart Chamberlain. Rassenideoloog en wegbereider van het nationaalsocialisme * Uitgeverij Aspekt * 210 p * 23,95 euro * ISBN 978 94 6338 013 3. Katelijne

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *