Eerste Civis Mundi Prijs voor Perry Pierik – 't Scheldt

Eerste Civis Mundi Prijs voor Perry Pierik

In Nederland is de eerste Civis Mundi Prijs toegekend aan historicus en uitgever/schrijver Perry Pierik (1965). De prijs werd onlangs door het in de jaren zestig van vorige eeuw opgerichte tijdschrift voor politieke filosofie en cultuur ingesteld voor “bijzondere bijdragen aan het beschrijven en door-gronden van de ontwikkelingsgang, de problematiek, het perspectief en de controverse rond het project der moderniteit”. Pierik kreeg de prijs ‘juist omdat één van de pijlers van zijn beleid het uitgeven van boeken is gewor-den die een verhelderend licht werpen op hoger genoemde problematiek’. ‘De man voert daarbij een verstandige middenkoers’, aldus nog het juryrapport, ‘waardoor zowel linkse als rechtse benaderingen aan bod komen’.Uit de bij de toekenning horende teksten blijkt nog dat Civis Mundi bewondering heeft voor de lef die Pierik in 1994 toonde door een nieuwe uitgeverij op te richten in een tijd van toenemende digitalisering van informatie en communicatie en ontlezing onder het grote publiek.

Bewondering is er ook voor het belangwekkend fonds dat Aspekt momenteel al aanbiedt. De veelzijdigheid ervan getuigt bovendien van een veel opener beleid dan dat van andere uitgeverijen: een-ieder die als schrijver, intellectueel en/of wetenschapper iets relevants te zeggen heeft over de tijd en de wereld waarin we leven krijgt van Aspekt een podium.Als historicus is Pierik vooral beslagen in al wat met de Tweede Wereldoorlog te maken heeft. Getuige daarvan de talrijke werken die hij er zelf over schreef en waardoor hij zich wist te ontpoppen als een opmerkelijke historisch geschoolde polemoloog. Als uitgever schrok hij er dan weer niet voor terug zijn licht te laten schijnen over heel de confictrijke geschiedenis van de 20 ste eeuw en zelfs nog van de eerste decennia van de 21ste eeuw: denk maar aan de publicaties over het islamterrorisme en Islamitische Staat.*Duinkerken 1940In de bioscoopzalen loopt  al weken onder grote belangstelling de speelfilm Duinkerken van Christopher Nolan – een zeer internationale productie. Feitengetrouw brengt hij het verhaal van één van de meest opzienbarende gebeurtenissen van de 20ste eeuw, namelijk de wonderlijke ontsnapping van het Britse Expeditieleger dat door de snelle opmars van de Duitse troepen van Adolf Hitler in de lente van 1940 (de Blitzkrieg) in het Franse Duinkerken in de val was komen te zitten. Bijna gelijktijdig met de release van de film in de Lage Landen bracht uitgeverij Aspekt het boekje Duinkerken 1940 op de markt, geschreven door uitgever-historicus Perry Pierik. Oogt de paperback met z’n 160 bladzijden verre van indrukwekkend, de inhoud van het werkje is wel verrassend genoeg om bij WOII-fanaten een plaatsje in hun bibliotheek op te eisen. De talrijke zwart-wit foto’s vervolledigen het beeld van de tragedie die zich daar toen afspeelde.Einde mei 1940 tekende zich door de snelle ineenstorting van het front in Frankrijk een Stalingrad-achtige nederlaag af voor het Britse expeditieleger in Frankrijk. Opgejaagd door de Duitse tanks zaten de Britse soldaten samengepakt en als ratten in de val op het strand van het plaatsje Duinkerken. Maar dan plots, blijkbaar uit het niets, kwam Hitlers haltbevel: de Duitse tankdivisies kwamen tot stilstand. Vanuit Engeland waren ondertussen honderden schepen onderweg en voor de ogen van de Duitse elite divisies ontsnapten niet alleen de Britse troepen maar ook goed honderdduizend Franse soldaten die mee konden inschepen. Door het haltbevel van Hitler moesten vooral de Duitse troepen die vanuit het zuiden (vanaf de rivier de Somme) naar het noorden reden (Pantzer-gruppe Von Kleist) pas op de plaats maken langs de Kanaallinie bij de Aa. Over de oorzaken van dit ingrijpen van Hitler wordt ook nu nog gespeculeerd. Het dilemma was dan ook dubbel.Zo speelden de Duitsers met de vraag of zij zich moesten concentreren op de rest van Frankrijk en het komende offensief over de rivier de Somme of of zij eerst de aan de kust ingesloten geallieerde troepen moesten vernietigen. Voor de geallieerden speelde de kwestie: breken wij door naar het Somme-front of evacueren wij. Deze opties wisselden bovendien voortdurend van prioriteit door de gebeurtenissen in het veld en de al dan niet juiste inlichtingenrapporten terwijl natuurlijk ook zoals altijd de mens zelf een belangrijke rol speelde: Hitler en het Oberkommando der Wehrmacht (OKW) die nauwelijks het eigen succes konden geloven, het opperbevel van de landmacht (OKH) dat overrompeld werd door de gebeurtenissen maar toch de pushende partij werd om door te gaan en de ijdelheid in de vorm van luchtmachtbaas Herman Göring die zijn aandeel in de buit opeiste. Aan geallieerde kant was er amper minder ijdelheid en moest commandant Gort heel wat kritiek doorstaan. Maar ook nu bleken de Britten weer handig te zijn in het omtoveren van een nederlaag tot een heroïsche (morele) overwinning hoewel de fysieke natuurlijk in Berlijn bleef liggen.Pierik besteedt in zijn uiteenzetting ook relatief veel aandacht aan de (vergeten) ‘slag bij Arras’ zonder welke volgens hem het ‘wonder van Duinkerken’ nooit had plaatsgevonden.Perry Pierik * Duinkerken 1940 * Uitgeverij Aspekt * 160 p * 9,95 euro * ISBN 978 94 6338 202 1Katelijne

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *