De opportunist – 't Scheldt

De opportunist

Ambitieus. Dat is het minste wat kan gezegd worden van het plan dat de Nederlandse auteur Bart Mulder (1969) heeft opgevat. Gespreid over drie boeken wil hij een analyse maken – geen financieel-technische wel een moraliteitsverslag – van de wereldwijde financiële crisis van 2008 waarvan de oorzaak, volgens hem, gezocht moet worden in het opportunisme dat de bankiers en groot-industriëlen de jaren voorafgaand aan de catastrofe tentoonspreidden.

Het eerste deel van deze trilogie, dat recent op de markt kwam, kreeg dan ook de toepasselijke titel De opportunist mee. Een hoogvlieger is het niet, daarvoor is het verhaal nogal zwakjes en ontbreekt ook de nodige spanning. Maar, laten we misschien de andere delen afwachten om een eindoordeel te vellen. Een en ander kan zich immers nog ten goede keren. De opportunist en egotripper van dienst is Max Molenaar, een man van Koreaanse afkomst (net als de schrijver trouwens die op driejarige leeftijd door Nederlandse ouders werd geadopteerd).
Het is 2002. Molenaar is net ontslagen door de bank waarvoor hij in Londen werkte en noodgedwongen teruggekeerd naar Amsterdam. Daar kan hij na enkele maanden aan de slag als manager van een online dating bureau. Het bedrijfje draait op dat moment forse verliezen. Op een creatieve maar ook gewetenloze manier weet Molenaar deze op vrij korte tijd om te zetten in winst. En intussen meent hij ook de ware liefde te hebben gevonden, al zal nog moeten blijken of hij – heelder dagen bezig met ‘liefde in een gedigitaliseerde samenleving’- de betekenis van dat begrip wel kent. Op het einde van het boek keert hij weer voor korte tijd terug naar zijn bank in Londen om vervolgens – we schrijven dan 2007- aan de slag te gaan bij Lehman Brothers in New York, ‘een stad net zo meedogenloos als ik’…Bart Mulder * De opportunist * Uitgeverij Aspekt * 242 p * 19,95 euro * ISBN 978 94 6153 228 2.*
De man met de hoedNa twintig jaar het beroep van ergotherapeute in de psychiatrie te hebben uitgeoefend gaf de Nederlandse Corrie Gramser (1965) haar leven een nieuwe wending. Ze zette zich aan het schrijven, een bezigheid die ze trouwens iedereen kan aanbevelen ‘daar het een gezonde invloed heeft op lichaam en geest’.
Zopas verscheen haar debuutroman, een vuistdik boek, volgens de perstekst gebaseerd op een waar gebeurd verhaal. Naar hoeverre dit verhaal autobiografisch is, blijft het gissen. De man met de hoed, zoals het boek heet, is een roman over hoop, hoop op een beter leven. De protagoniste van het werk, Paula, die einde jaren tachtig van vorige eeuw haar verhaal doet in de ik-vorm, met als aandachtige luisteraarster haar dochter Nellie, ontleende die hoop aan een voorspelling die haar in de zomer van 1961 gedaan werd door een waarzegster op een kermis. Die zei haar dat ze moest wachten op een ‘man met een hoed’ waarna ze een beter leven zou krijgen. Een en ander bracht ook mee dat Paula vrij goed en ook lang kon omgaan met de moeilijke momenten in haar leven omdat ook die voorspeld waren als zijnde ‘haar lot’… Bij het begin van haar verhaal is Paula pas gescheiden. Ze heeft een zoontje en een drukke baan in de gezondheidszorg. Beide zaken combineren kost haar heel wat hoofdbrekens. Via een kennis komt ze in  contact met een weduwnaar met drie kinderen die verlegen zit om een ‘hulpje’ in het huishouden…De manier waarop Gramser de  zestiger en zeventiger jaren weer doet herleven, is schitterend te noemen. Ook het beeld dat ze ophangt van het dorpje Driebergen, op de Utrechtse heuvelrug, waar het grootste deel van het verhaal zich afspeelt, is dat. De auteur is bovendien een fenomenale observeerster: geen detail ontsnapt haar, wat natuurlijk goed is voor de sfeerschepping maar het nadeel heeft dat de vaart soms uit het verhaal genomen wordt. Voor lezers met wat tijd, mag dit echter geen bezwaar zijn. Zij zullen als vanzelf meegesleept worden door de zeer herkenbare, vaak alledaagse, soms humoristische, dan weer zeer ontroerende, situaties waarin Paula terechtkomt. Ook aan de talrijke dialogen in het boek werd de nodige aandacht besteed: zij klinken doorgaans heel natuurlijk, niet gemaakt. De man met de hoed vormde een aangename kennismaking met deze debuterende schrijfster. Staat er nog wat op stapel?Corrie Gramser * De man met de hoed * Uitgeverij Aspekt * 454 p * 19,95 euro * ISBN 978 94 6153 788 1.*
Over levenMet boeken en spreekbeurten – veel in scholen – bekampte de Antwerpse Regine Beer (1920-2014), overlevende van Auschwitz, haar hele leven na WOII, het fascisme. Ook Nederland kent zo iemand, namelijk Ernst Verduin, momenteel 88 jaar oud. Hij doorstond de kampen van Vught, Westerbork, Auschwitz, Monowitz en Buchenwald. Beperkte zijn getuigenis zich tot nog toe tot gastlessen en lezingen, zopas verscheen bij Verbum ook een boek over zijn leven, neergeschreven door Gerton van Boom en Matthijs Smits, die de man uitgebreid konden interviewen. Ernst Verduin werd in 1927 geboren in Amsterdam in een ondernemend, modern en niet-religieus Joods gezin. Dit laatste maakte ondermeer dat Ernst niet besneden werd, hetgeen hem later nog van pas zou komen. In 1935 verhuisde de familie Verduin naar Bussum om in 1942 gedwongen terug te keren naar een van de getto’s in Amsterdam.
Midden januari 1943 staat het gezin klaar om onder te duiken. Dat lukt echter niet meer. Vader, moeder en hun twee kinderen worden enkele dagen voor de geplande datum opgepakt en via de Hollandsche Schouwburg naar Kamp Vught gebracht. Negen maanden later ondergaan Ernst en zijn zus Wanda de verplichte trip naar Auschwitz, via Westerbork. Tot grote ergernis van een al oudere man, mogelijk een rabbijn, hebben enkele jongeren nog seks met elkaar in de volgepropte veewagens onderweg naar Polen… Vader Verduin (in Borgerhout geboren) en zus Wanda overleefden de kampen niet. Ernst en zijn moeder Anna wel. Na Vught was deze laatste tewerkgesteld ge-worden bij het Philips Kommando in Nederland, om nog later, na een passage in Ravensbrück, met een grote groep geruild te worden tegen Duitse krijgsgevangenen. De rest van de oorlog bracht ze door in het neutrale Zweden.
Dat Ernst de kampen overleefde had volgens hem niets met toeval te maken. Naar eigen zeggen doorstond hij de verschrikkingen door hard te werken (o.m. als tuinman van de SS), veel geluk, het verleggen van grenzen, tactische keuzes en hulp van anderen. Eén passage in het boek trok mijn speciale aandacht, een eigenaardige maar voor Verduin levensreddende. Midden 1943 namelijk vertelde een SS‘er (Franz Ettlinger) die eerder in Auschwitz had gediend, de op dat ogenblik in Vught opgesloten Joden, al van naaldje tot draadje over de vergassingspraktijken in het vernietigingskamp en de selectie die eraan voorafging…Ernst Verduin * Over leven * Uitgeverij Verbum * 103 p (plus fotokatern) * 14,95 euro. ISBN 978 90 7427 476 0.
Katelijne

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *