De ontwakende reus – 't Scheldt

De ontwakende reus

Zelf zegt Johan Van Overtveldt (1955), momenteel minister van financiën (N-VA) in de Belgische federale regering, meer een Amerika-kenner te zijn dan een Amerika-liefhebber. In zijn jongste boek De ontwakende reus (dat eerder al in het Engels verscheen onder de titel A giant reborn) steekt hij echter zijn bewondering voor het enorme land aan de overkant van de Atlantische Oceaan niet onder stoelen of banken.Vooral zijn bewondering voor de Amerikaanse mentaliteit (het stelsel van burgerrechten en de rechtsorde zoals die zijn vastgelegd in de Amerikaanse grondwet, een diep verankerd geloof in het laisser-fairebeleid en een vrijemarkt economie, de pioniersmentaliteit en de continue instroom van nieuwe immigranten) is groot. Juist dank zij deze mentaliteit immers zou de VS er tot nog toe altijd in geslaagd zijn, ook na moeilijke periodes, het systeem weer op de rails te zetten. Geen spoor van twijfel dus in zijn woorden dat Amerika ook de 21ste eeuw zal domineren.Met deze stelling gaat de auteur regelrecht in tegen een groot aantal ‘declinisten’ die met de regelmaat van een klok, er op wijzen dat de ‘Amerikaanse eeuw’ voorbij is en het tijd is voor iets nieuws. Om hun visie te ondersteunen halen zij zowel interne als externe factoren aan: een disfunctioneel politiek systeem, een huizenhoge overheidsschuld, een alomtegenwoordige inkomensongelijkheid, een kwijnende infrastructuur, zwakte onder een aantal van de traditionele bondgenoten van Amerika en de toenemende macht van China en Rusland.Nieuw is dit volgens Van Overtveldt echter niet daar, vanaf de stichting van de VS, verval en we-dergeboorte de bepalende eigenschappen van de natie zijn geweest. Hoe vaak in het verleden voorspelden wereldleiders, wetenschappers, journalisten… al niet de ondergang van de ‘nieuwe wereld’? Hoe vaak zagen ze zich verplicht later hun woorden in te slikken?De verandering die de wereld momenteel ondergaat op het vlak van technologie, sociale en economische omstandigheden en het milieu en de samenleving in haar geheel, is zo heftig dat Van Overtveldt ze in zijn boek ‘turboverandering’ noemt.Dit proces wordt gevoerd door de aardse drie-eenheid van groei van kennis en menselijk kapitaal, ondernemerschap en globalisering, en vraagt heel veel van de structuur van een samen-leving die zich geconfronteerd zal zien met krachtige stromingen om het tegen te gaan of zelfs te blokkeren.Meer dan andere landen is de Amerikaanse samenleving echter ideaal uitgerust om haar voor-deel te doen met turboverandering en dit op alle vlakken die het proces aansturen. Opkomende reus China, met zijn in essentie nog steeds dicta-toriale politieke systeem, heeft duidelijk veel min-der goede kaarten: verandering wordt er nog steeds opgevat als een dreigend gevaar voor de macht, rijkdom en invloed van de heersende elite en het hedendaagse China heeft geen mechanisme om de macht op een democratische en vredelievende manier open te breken. ‘Creatieve vernietiging zal er niet op haar beloop worden gelaten’.Het laatste hoofdstuk van het boek is volledig gewijd aan ‘nog zo een typische Amerikaanse revolutie’, nl. het winnen van olie en gas uit schalierotsformatischaliees, die alle voorspellingen over het eindige van de fossiele brandstoffen op de helling heeft gezet. Bovendien brengt de schalierevolutie niet alleen het vooruitzicht van de energieonafhankelijkheid terug die het merendeel van de Amerikaanse burgers zo dierbaar is, het is ook de basis van de herindustrialisatie van het land in energie-intensieve bedrijfstakken zoals de chemische, petrochemische, auto-, cement- en staalindustrie.Een bewijs van de voortdurende Amerikaanse dominantie in wereldaangelegenheden levert ze natuurlijk niet, wel is het een opvallend voorbeeld van hoe het Amerikaanse systeem werkt: de enorme kosten die de schalierevolutie met zich brengt worden in de VS makkelijker geaccepteerd en verwerkt dan in de meeste andere landen en culturen.In De ontwakende reus is een overtuigende, weloverwogen en geëngageerde Van Overtveldt aan het woord.

Interessant voor wie de wereld van vandaag en morgen beter wil leren kennen.Johan Van Overtveldt * De ontwakende reus. Waarom Amerika de 21ste eeuw zal domine-ren * Uitgeverij Polis * 266 p * 19,95 euro * ISBN 978 94 6310 000 7.*Tussen de regelsMidden maart 2015 werd de schrijver Bart Demyttenaere (1963) gecontacteerd door de monniken van de Sint-Andries abdij in Zevenkerken bij Brugge. Of hij interesse had om een boek over hun leefgemeenschap te maken, een toegankelijk boek dat via gesprekken met monniken de actualiteitswaarde van de Regel van hun stichter Benedictus van Nursia (480 – 547) voor een breed publiek zou aantonen? Demyttenaere ging op de vraag in en nam amper een week later, vergezeld van de fotograaf Marco Mertens, voor een tijdje zijn intrek in het gastenverblijf van het slotklooster. Tussen zijn werk door – het interviewen van de bewoners van de abdij – deelde hij het leven van de monniken en gebruikte met hen in complete stilte de maaltijden.Zijn in Zevenkerken opgedane ervaringen schreef hij neer in het boek Tussen de regels dat zopas door het Davidsfonds werd uitgegeven. De monniken worden er in neergezet niet als super-mensen, wel als gewone stervelingen, met elk hun eigen diepe dromen en verlangens. Ook pertinente vragen over het nut van kloostergemeenschappen en of hen nog een lang leven is beschoren, worden niet uit de weg gegaan.Driekwart eeuw geleden werd de indrukwekkende abdij van Zevenkerken nog bevolkt door niet minder dan tweehonderd kloosterlingen en nog eens tachtig waren door die gemeenschap als missionarissen uitgezonden naar Congo, Brazilië, China, Polen en India. Anno 2015 telt de abdij nog twintig, veelal oudere monniken – de jongste is net over de vijftig – die een uiterst geregeld leven leiden: acht uur per dag bidden, acht uur werken in een matig tempo en acht uur slapen. Voor verschillenden onder hen is het klooster hun tweede leven. Zo was pater Nicolaas (71) ooit gedelegeerde van het Belgisch Olympisch interfederaal Comité in welke hoedanigheid hij deelnam aan de Olympische Spelen van München (’72) tot en met die van Moskou (’80), is broeder Jean-Paul (58) een gescheiden man en vader van drie kinderen en moest broeder Johan liefst drie jaar wachten vooraleer hij mocht intreden omdat hij ‘er niet klaar voor was’...Uit het boek leren we ook dat de Regel van Benedictus, zoals ruim 1 500 jaar geleden neerge-schreven, momenteel niet alleen monniken of monialen inspireert maar dat, wellicht om de eenvoud en de duidelijkheid ervan, ook steeds meer bedrijfsleiders en overheidsmanagers zich erdoor laten inspireren om structuur en evenwicht te vinden in hun leven. In al zijn strengheid wordt die Regel wel nog zelden toegepast. In Zevenkerken is de interpretatie ervan zelfs bijzonder mild te noemen.Tussen de regels is geen boek om in één teug uit te lezen. Mondjesmaat moet je ervan proeven, om vooral goed tussen de regels te lezen.Bart Demyttenaere en Marco Mertens (foto’s) * Tussen de regels * Uitgeverij Davidsfonds * 159 p * 22,50 euro * ISBN 978 90 5908 680 7.Katelijne***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *