De geldmakers – 't Scheldt

De geldmakers

Blij word je er niet van. In de financiële en economische wereld zit het momen-teel, volgens experten, danig scheef. De situatie zou zelfs nog veel dramatischer zijn dan in 2008 toen een financiële crisis de wereld deed verstommen. Zelfs het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deelt in het pessimisme en waarschuwt al een tijdje voor nieuwe rampspoed. De vraag is niet langer of die er komt, maar wanneer. En, het mooiste van al, wie zal weer de dupe zijn van de crash? Wie zal de banken weer uit de ellende moeten hijsen?

De belastingbetaler, met andere woorden wij allemaal. Hoewel het waarschijnlijk niet de bedoeling was van Veronique Goossens, nieuwsanker bij Kanaal Z, is het voorgaande toch wat ik op de eerste plaats onthouden heb uit haar boek De geldmakers. Achter de schermen van de Nationale Bank van België dat ze recent via uitgeverij Polis naar het grote publiek bracht. Het gevaar voor een nieuwe financiële crisis en de rol van de centrale banken daarin komt in haar betoog verschillende keren aan bod, toch was haar eerste doel, zo meen ik begrepen te hebben, de Nationale Bank van België (NBB) eens voor één keer uit de schaduw te halen. Hoe weinig immers weten de meeste mensen af van deze sinds 1850 bestaande vennootschap, waarvan de staat sinds 1948 voor de helft aandeelhouder is en waar momenteel nog zo’n 2 000 hoog gekwalificeerde (en dik betaalde) ambtenaren werken, ondanks het feit dat ondertussen de Europese Centrale Bank (ECB) het gros van de taken van de NBB heeft overgenomen? Hoe sterk is voorts de verstrengeling tussen de NBB en de invloedrijke krachten in het land en hoe hecht de relatie tussen de Nationale Bank en de grootbanken?Om deze in wezen droge materie enigszins vorm te geven ging Goossens te rade bij zes kleurrijke figuren die van zeer dichtbij met de NBB te maken hebben: de hoofdkassier die het cashgeld in ons land beheert Marc Vanvooren, de dame die was voorbestemd om de eerste vrouwelijke gouverneur van België te worden Marcia de Wachter, de oud-gouverneur die intussen het bankentoezicht vanuit Europa vormgeeft Luc Coene, de hoofdeconoom van de ECB Peter Praet, de bekendste privéaan-deelhouder van de NBB Erik Geenen en de huidige voogdijminister van de financiële instelling (en volgende gouverneur van de NBB?) Johan van Overtveldt. Deze werkwijze leverde een zeer verhalend, verre van abstract en levendig boek op over de manier waarop ons geld wordt beheerd, al dreigt banale anekdotiek nog al eens de boventoon te willen voeren.Hoger werd vermeld dat de Belgische staat voor de helft aandeelhouder is van de NBB. Dit wil dus zeggen dat de op de beurs van Brussel genoteerde vennootschap ook privéaandeelhouders telt. Al vijftien jaar voeren dezen een verbeten strijd om hun rechten te laten gelden. Zij vinden immers dat de staat de NBB stelselmatig leegrooft en hen met een aalmoes naar huis stuurt. Tot nog toe werden ze in de gerechtelijke procedures die ze voerden steeds in het ongelijk gesteld.Veronique Goossens * De geldmakers * Uitgeverij Polis * 293 p * 22,50 euro * ISBN 978 94 6310 163 9.
*
In de brandhaarden van het front
Bij Aspekt verscheen recent een (voor deze uitgeverij uitzonderlijk) mooi gepresenteerd boek dat, nuchter en zakelijk, een overzicht geeft van alle gevechtsactiviteiten waarbij de Waffen-SS tijdens WOII betrokken was. Als auteur wordt vermeld Felix West, ongetwijfeld een pseudoniem daar de naam elders nergens is terug te vinden. Zijn teksten, spijtig genoeg niet vrij van taalfouten, worden aangevuld met een overvloed aan zwart-wit foto’s die een beeld geven van de troepen, het materieel waarover zij konden beschikken en hun commandanten. Verrassende nieuwigheden heeft het boek niet te bieden maar ongetwijfeld zal het wel de verzamelaar van werken over de Tweede Wereldoorlog kunnen bekoren.
De Waffen-SS was de vierde legertak van het Duitse leger van Adolf Hitler en is in die hoedanigheid nog altijd met een zweem van mystiek omgeven. Sommige divisies ervan, meestal bestaande uit de eerste lichtingen, verwierven algemene bekendheid. Denken we maar aan de Leibstandarte Adolf Hitler of de divisie Das Reich. Minder bekend is echter dat de Waffen-SS gedurende de oorlog uitgroeide tot een zeer aanzienlijke legermacht van 38 divisies. Deze massale uitbreiding ging wel gepaard met een afzwakking van het elitaire gehalte van de Waffen-SS daar ook grote aantallen niet-Duitsers in de rangen werden opgenomen.
In In de brandhaarden van het front volgt West deze uitbouw van de Waffen-SS van elite- tot massaleger chronologisch. Duidelijk wordt daarbij dat Hitler, naargelang de oorlog vorderde en zijn wantrouwen tegen de Pruisische adellijke elite in de Wehrmacht groter werd, steeds meer vertrouwde op zijn politieke soldaten. Maar ook zij konden uiteindelijk de krijgskansen niet keren en de nederlaag niet afwenden tot grote frustratie van de führer die zelfs met disciplinaire maatregelen tegen de Waffen-SS dreigde. Het lokte vanwege de Reichsführer-SS Himmler enkel de opmerking uit dat ‘zijn soldaten toch niet  meer dan hun leven konden geven’.
Legt West het zwaartepunt van zijn uiteenzetting op de militaire geschiedenis van de Waffen-SS toch ontgaat hem niet het feit dat er een interactie was tussen de Totenkopfverbande, de eenheden die de KZ’s bewaakten en de Waffen-SS en dat ook Waffen-SS soldaten opdoken in de Einsatzgruppen die verantwoordelijk waren voor de zogenaamde Holocaust door kogels. De misdaden tegen de menselijkheid die deze eenheden begingen wierpen een serieuze schandvlek op het blazoen van de Waffen-SS en leiden tot vandaag tot discussie over de vraag hoe men de Waffen-SS het beste kan beoordelen, als ‘soldaten als alle andere soldaten of als een criminele organisatie’.
Felix West * In de brandhaarden van het front * Uitgeverij Aspekt * 239 p * 29,95 euro * ISBN 978 94 6153 675 4.
*
Johan Cruijff! De jonge jaren
Maart 2016 overleed Johan Cruijff, goed 69 jaar en ongetwijfeld de beste voetballer aller tijden van Nederland. Naar aanleiding van de eerste verjaardag van zijn verscheiden bracht Xander Uitgevers bv opnieuw het boek Cruijff! Van Jopie tot Johan uit 1996 op de markt, ditmaal onder de titel Johan Cruijff! De jonge jaren. In het boek volgt Bert Hiddema (1942), psycholoog, romancier, publicist en biograaf, het fenomeen vanaf z’n geboorte tot zijn vlucht naar Barcelona in 1973.
Hiddema groeide zelf ook op in Amsterdam en moet Cruijff als jochie van zestien zelfs gekend hebben. Om als student wat bij te verdienen werkte de latere schrijver immers als barman in de Sheherazade, een club die regelmatig bezocht werd door de toen nog ketting rokende, geen alcohol drinkende maar verder onbekende Jopie. Het is trouwens in de Sheherazade dat Hiddema zijn biografie van de jonge Johan Cruijff begint om vervolgens in het eerste hoofdstuk de lezer te laten kennis maken met Betondorp (een wijk in Amsterdam Oost) waar Cruijff in 1947 wordt geboren als zoon van de uitbater van een groentewinkel tegenover het oude Ajax-stadion. In de volgende 52 hoofdstukken volgen we de jonge man op zijn weg naar de eerste ploeg van Ajax bij dewelke hij in 1964 zijn eerste match speelt. Tegelijkertijd leren we hem ook kennen als meer dan een voetballer. Al vrij snel ontpopt Cruijff zich immers als woordvoerder van een nieuwe generatie die in de jaren zestig de autoriteiten tartte en heilige huisjes omver schopte. Het was de tijd van de angry young men, de vernieuwers… In het 54ste en laatste hoofdstuk van het boek beschrijft Hiddema de laatste momenten van Cruijff bij Ajax voor hij er de deur achter zich toetrekt en naar het grote Barcelona vertrekt. Het is een afscheid met gemengde gevoelens. Ajax leerde hem goed voetballen en ook hoe hij zich moest gedragen. Maar jaren lang stond de Amsterdamse club hem ook de doorbraak naar de absolute wereldtop in de weg. ‘Op zijn 27ste was het hoog tijd dat hij zijn vleugels uitsloeg en in een omgeving belandde die hem stimuleerde in plaats van tegenwerkte’.Voor het schrijven van het boek kon Hiddema rekenen op de hulp van de moeder van Johan Cruijff, zijn broer, klasgenoten en buren, medespelers, vrienden e.a. Het persoonlijk portret van de stervoetballer van Ajax dat hij wenste te schetsen, vatte hij vervolgens in een spannend jongensboek, niet vrij van breedsprakerigheid, maar altijd objectief en onderhoudend. Tussendoor verneemt de lezer ook meer over de toenmalige gloriejaren van het Nederlands elftal die later nooit meer werden geëvenaard.Bert Hiddema * Johan Cruijff! De jonge jaren * Uitgeverij Xander * 352 p * 15,00 euro * ISBN 978 94 0160 688 2.
Katelijne

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *