Bert Anciaux, moderne kunstrover… – 't Scheldt

Bert Anciaux, moderne kunstrover…

Laatst nog eens de Antwerpse Kathedraal binnengewandeld. Het blijft een verbijsterend gebouw, groots op alle gebied. Om stil van te worden. Vanwege de restauratie van het Koninklijke Museum van Schone Kunsten zijn de indertijd door de Franse bezetter gejatte schilderijen die daar uiteindelijk beland waren nu al enkele jaren terug op de plek waar ze eeuwenlang hingen. De bijhorende, indertijd verwoeste altaren zijn uiteraard niet terug te brengen, storen doet dat echt niet. Integendeel, less is more. De meesterwerken lijken wel te zweven in de ijle, gotische ruimte. Integenstelling tot andere Antwerpse kerken heeft de Kathedraal haar door de Franse bezetter ontvreemde schilderijen dus wél terug gekregen.

De Sint-Paulus en Carolus Borromeus treuren nog altijd om hun ontvreemde hoofdaltaarstukken van Rubens. De reden? Wat naar het Louvre versleept was werd gerecupereerd (schilder Balthasar Ommeganck zou de Vlaamse delegatie naar het Louvre leiden), de 271 werken die naar landelijke musea versast werden niet. Zo kan je in het Museum van Lyon het hoofdaltaarstuk van de Sint-Paulus kerk gaan bekijken. ‘Het grote visioen van de heilige Sint-Dominicus’, een meer dan fraaie Rubens.

Vroeger stond er op het bijbehorende plaatje ‘acquit par létât français en 1774’. Bij mijn laatste bezoek hing er ‘Envoie de l’ étât Français en 1794’. Al een beetje eerlijker. Je moet het echt eens doen, dat werk gaan bewonderen en dan de suppoost er attent op maken dat het een gejat werk is… Het zijn echter niet alleen buitenlandse rooflegers die ons patrimonium teisterden.

Reeds jaren vraagt Blattje zich af waar dat ontzettend mooie levensgrote  grafbeeld van Isabella van Bourbon heen is. Tweede echtgenote van Karel de Stoute, een jonge vrouw, gestorven op doorreis in Antwerpen in 1465, weggeteerd op 29 jarige leeftijd in de toenmalige Sint Michielsabdij. Daar werd ze begraven. Tien jaar werd er aan haar meesterlijke grafmonument gewerkt. De beeldenstormers bewerkten het fraaie gelaat met hamerslagen, de Fransen ontmantelden het verder – zo verdwenen 24 bronzen beelden, de ‘pleuranten’ (12 staan er in het Rijksmuseum in Amsterdam, ééntje in Warschau), de beenderen zouden naar het Stadhuis verhuizen om daar te verdwijnen.

Het grafbeeld – wat een getuigenis van de bewogen geschiedenis van onze stad ! – zou een tijd in de Academie tentoongesteld worden, om uiteindelijk in de Kathedraal te belanden, een perfecte plek in alle opzichten. Daar verdween het dus, in 2009. Gejat door de Fransen? Oostenrijkers? Nazi’s? Pinhelmen? Hollanders? De Bende van Nijvel? Die van Borgerhout?
Neen hoor. Sinds 2009 is het uitgeleend en wel door datzelfde Koninklijke Museum voor Schone Kunsten. Aan wie? Aan Museum M, in Leuven, dat toen de deuren opende. En wie opende het? Toenmalig minister van Cultuur, ene Bert Anciaux… om zichzelf interessant te maken had hij dit bij, niets in de weg gelegd door de museumdirectie van het Antwerpse Museum, waar Paul Huvenne toen algemeen directeur was (Administrateur-Generaal was Lydia Schoonbaert). Om in de gunst te komen bij Louis Tobback?  Het sp.a-vriendje dat hem minister maakte?

Feit is dat het Antwerpse kunstwerk er nog staat. Of liever ligt. Nu dus onze vraagskes, die best eens door een parlementariër met veel vrije tijd gesteld zouden kunnen worden, aan Sven Patz bijvoorbeeld. Waarom werd het Antwerpse meesterwerk uitgeleend? Aan een stedelijk museum dan nog wel. Voor hoelang? Wanneer komt het terug?

*

Blattje mist het. Een schone madame, die Isabelle….Wie naar Museum M (wat een debiele naam overigens) gaat, vindt daar een uitgebreid overzicht van hun collectie. Het Antwerpse beeld staat daar uitdrukkelijk niet bij. Toch wat schroom?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *