Afgelopen zaterdag begon ik me deze vraag te stellen – 't Scheldt

Afgelopen zaterdag begon ik me deze vraag te stellen

… Ik had in Letter & Geest het essay van cultuurhistoricus Léon Hanssen gelezen, volgens wie we de kunst van toen met de bril van nu moeten inspecteren, ontleden en desnoods veroordelen.

In het #MeToo-tijdperk mogen schilderijen van ‘viezerik’ Balthus geen relevantie meer krijgen, wil je niet van pedovoyeurisme worden beticht. En dat stukje zichtbare onderbroek van het meisje in het schilderij ‘Thérèse Dreaming’ is niets anders dan een stukje bewijslast, gevonden door de gedachtepolitie van Hanssen op de harde disk van je kunstminnende brein. Wanneer zal de elpee ‘Sticky Fingers‘ van de Rolling Stones naar de kelder van onze wrok worden verbannen, met zijn cover waarop je een triomferende mannengulp met je onderdanige vrouwenvingers kunt openritsen? En laten we ook het gehele oeuvre van Marquis de Sade, waarin de vrouw niets anders is dan een object van bruut genot, zeer toepasselijk achter slot en grendel zetten.

Amper losgeweekt van Léon Hanssens libidineuze kunst dook ik, dankzij de Verdieping van diezelfde zaterdag, in de wereld van zelfsegregatie en zelfgekozen marginaliteit. Ik vernam hoe een stuk of twintig Nederlandstalige zwarte auteurs zich rond hun pigment hadden gegroepeerd om aan de alomtegenwoordige ‘witheid‘ te ontsnappen. Niet de kwaliteit, het talent of de visie vormden de condities om in deze bundel te kunnen stappen, maar huidskleur.

De titel vat in enorme letters de inhoud eenvoudig samen: ‘Zwart‘. Ik kocht het boek digitaal en las allereerst een essay waarin door de auteur neo-apartheid voor zichzelf wordt gepropageerd: als zwarte kan ik beter alleen met zwarten omgaan en de samenwerking met blanken niet aangaan om tegen racisme te strijden. Wat in feite een optimale definitie is van racisme met een zwart sausje. De logica zou willen dat dit boek voor blanken verboden zou worden, zoals ooit bioscopen en cafés voor zwarten, maar uitgevers zijn niet helemaal gek.

Wil ik soms ook in de wereld van De Grauwe Eeuw leven? Deze organisatie strijdt tegen racisme en kolonialisme en ijvert bij gemeenten om namen van ‘foute’ historische figuren van straten en tunnels te schrappen. Gisteren werd bekend dat onze Grauwen vorig jaar tot de executie van Sinterklaas hebben opgeroepen zodat kinderen ‘onder zijn hersenen en botsplinters’ bedekt zouden worden. Je kunt hier beter om lachen en al die microkosmossen van professionele gekwetsten laten voor wat ze werkelijk zijn: een komma van kleurloze virtualiteit in een grote mensenwereld vol leuke gebouwen, dijken, polders en echte gedachten.

*

Wij danken Sylvain Ephimenco en Trouw voor de toelating tot overname.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *