998 Ephi – 't Scheldt

998 Ephi

Het is waar dat je veel moeite moet doen om over de natuurrampen die Japan hebben getroffen te kunnen (blijven) schrijven. De woorden zijn vaak onvindbaar of klinken hol en obligaat.
Empathie en compassie kun je maar een keer kenbaar maken. Wat zou je hier aan toe kunnen voegen zonder in pathetische stijlfiguren te vervallen? Dat we allemaal Japanners zijn?
Een natuurramp, las ik hier en daar, gebeurt gewoon en that’s it. Niets aan toe te voegen. Tegelijkertijd klinkt het bijna als een verraad aan onze menselijkheid en solidariteit om na 48 of 72 uur tot de orde van de dag over te gaan. Om op maandag, met een schuine blik die de reddingsoperaties op het scherm blijft volgen, over het proces Wilders of de iPad 2 te schrijven.

De beelden die dit weekeinde ons bereikten, hebben me, en vele van ons, diep geraakt. Niet alleen die van het natuurgeweld en de posttraumatische aanblik van de verwoestingen. Maar ook, gevangen door diverse tv-lenzen, het fragmentarische portret van een volk dat met waardigheid, moed en discipline zijn lot ondergaat.
Heel verrassend, zeker voor wie de geagiteerde en luidruchtige menigten uit de Arabische landen een hele winter heeft gevolgd. Wellicht schuilen achter deze stoïcijnse houding culturele en religieuze aspecten. Ik heb in ieder geval geen beelden gezien van groepen jammerende Japanners die, de vuisten ten hemel geheven, God opriepen of aansprakelijk stelden voor deze ellende.
Voor de Japanners kwam de straf niet van boven en dit is, in een wereld die zich te vaak in religieuze emoties verliest, een hele opluchting. Je kunt de schade in miljarden kwantificeren, de tsunami-golf in meters en de aardbeving in punten evalueren.

Maar slechte of goede karma zijn begrippen waarvoor geen schaal of tabel bestaat. Zoals ook voor het collectieve leed geen meetapparatuur bestaat.
Een ander aspect dat me trof is dat Japan met deze tsunami in zijn identiteit frontaal is getroffen. Op school al leerde ik dat de Japanse eilanden weinig wooncomfort aan hun bewoners kunnen bieden. Bergen vertegenwoordigen 71% van de totale oppervlakte en slechts iets meer dan een vijfde van het land is bewoonbaar. Daarom zit de bevolking op die smalle kuststroken opeengepakt. Met soms een dichtheid per vierkante kilometer die voor een hele regio 800 inwoners bedraagt. En het zijn die drukke stroken, waar de Japanse ziel is verankerd, die door de tsunami zijn weggeveegd.
Gisteren werden de hele dag voortekens waargenomen van een mogelijke derde ramp.

Na de beving en de vloedgolf, nu de meltdown in nucleaire reactoren. Uitgerekend nu wordt hier en daar door zogenaamde natuurbeschermers de kans gegrepen om hun gelijk te halen. Om te demonstreren tegen kernenergie of zich voor de volgende verkiezingen alvast te profileren. Alsof sommigen stiekem op explosies en straling hopen om in hun gelijk te worden bevestigd. Partijbelang en politiek opportunisme gedijen ook goed bij rampen.
***
Onze dank aan Sylvain Ephimenco en de krant Trouw voor hun toelating tot overname van deze column.
***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *