983 Broc – 't Scheldt

983 Broc

Na de 2de Wereldoorlog bestond nog steeds de zesdagenweek. Bijgevolg moest er op zaterdagen gewerkt worden. In de scholen werd zelfs op zaterdagnamiddag onderwijs gegeven. Vanuit het toenmalig ‘Ministerie van Onderwijs’ werd echter opdracht gegeven om die namiddagen voor te behouden aan culturele opvoeding. Dat kon ingevuld worden door museumbezoek, een voordracht of bv. de generale repetitie van een toneelstuk.

ARS (Antwerpse Rhetoricastudenten) en Skama (Studentenclub van het Meisjesatheneum) hadden onder begeleiding van een leerkracht gezamenlijke culturele activiteiten.
Op zaterdagnamiddag 1 juni 1946 was als spreker Gerard Walschap uitgenodigd. Afspraak: een zaaltje van het ‘Museum voor Vlaamse Letterkunde‘ aan de Minderbroedersrui te Antwerpen. Maar Walschap kwam niet opdagen. Na telefonisch contact bleek dat hij zijn huis verlaten had, waarschijnlijk vergeten dat hij een voordracht moest houden. Een familielid van Walschap zou onmiddellijk Willem Elsschot verzoeken om als plaatsvervanger op te treden. Walschap woonde toen in de Lemméstraat 12 en Elsschot in dezelfde straat op het nummer 21. En Elsschot kwam inderdaad. Hij zei dat hij het niet over zijn hart kon krijgen om zoveel studenten vruchteloos naar huis te sturen. Hij had natuurlijk niets voorbereid maar wel iets ‘meegebracht dat hij geschreven had maar nog niet gepubliceerd’. Dat ‘iets’ was ‘Het Dwaallicht waarvan hij blijkbaar vanuit de drukproef zou voorlezen. De eerste druk zou nog hetzelfde jaar verschijnen.

Als primeur kregen een tachtigtal jongeren de integrale voordracht van dat boek door de auteur zelf! Bij het einde, bijna twee uren later, kreeg Elsschot een stormachtig applaus. Toen stak hij de handen omhoog want hij wilde nog een paar woorden zeggen. Hij dankte voor het applaus, maar wilde toch iets bekennen. Hij had ons in feite als proefkonijn gebruikt om te zien of de jeugd nog vatbaar was voor literatuur. Terwijl hij sprak kwamen de tranen in de ogen van de gevoelsmens Elsschot.

Dat evenement had 64 jaar geleden plaats. Ik was met mijn 16 jaar één van de jongste aanwezigen. Hoeveel of hoe weinig getuigen zijn er anno 2010 nog in leven?
Ik houd eraan mijn dank te betuigen aan de heer Marc Somers, curatormedewerker bij het AMVC. Door opzoeking in de zorgvuldig bijgehouden archiefstukken wist hij de juiste datum mee te delen. Zelfs het onderwerp dat Gerard Walschap zou behandeld hebben als hij volgens afspraak zou gekomen zijn. Dat was ‘Links geboren. Op zich reeds in tegenspraak met zijn opzienbarend boek ‘Salut en merci‘, waarin hij officieel brak met zijn oorspronkelijke katholieke ideologie.
***

 

SCHANDAAL ROND HET GRAF VAN WILLEMS ELSSCHOT

Uitgerekend bij het afsluiten van het Willem Elsschot-jaar, 50 jaar na zijn dood, werd een bericht op het graf van Elsschot gekleefd om mee te delen dat de concessie van 50 jaar ten einde is.
Dat houdt niet in dat het graf met inhoud ‘onverwijld’ zou opgeruimd worden. Maar de familie werd niet verwittigd.
SP.a schepen Guy Lauwers verklaarde o.m. dat het onmogelijk was van iedere overledene waarvan de concessie verstreken was, de stamboom op te sporen.
Stamboom? Iedereen behoort toch te weten dat achter Alfons de Ridder, de auteur Willem Elsschot schuilgaat… En dat Dr. Jan Maniewski, de kleinzoon van de auteur is en de titelfiguur in Tsjip?
Of is de culturele bagage van de schepen niet zo uitgebreid?
***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *