953 Hfd – 't Scheldt

953 Hfd

Van de hand van econoom, jurist en socioloog Jaap Schalekamp verscheen recent een heel ander boek over deze materie onder de titel ‘Bataven en buitenlanders. Het is een journalistiek verslag over 2000 jaar immigratie dat meteen ook een antwoord geeft op de vraag ‘waar de Nederlanders vandaan komen’.

Met immigratie in Nederland wordt gewoonlijk de immigratie van na 1960 bedoeld, dat wil zeggen de komst van mensen buiten Europa. Aan immigratie van vóór die tijd, meestal van binnen Europa, wordt weinig aandacht besteed, al helemaal niet door de media die alleen oog hebben voor ‘nieuwe ontwikkelingen’, de rest beschouwen als ‘geschiedenis’, dus met geen nieuwswaarde. Nochtans maakt de immigratie van na 1960 deel uit van een grotere beweging, namelijk het bevolken van het gebied dat nu Nederland heeft en dat rond het begin van de jaartelling naar schatting 75 000 mensen telde, nu zowat 16,5 miljoen. Die 75 000 van vóór 2000 vormen maar een klein deel van het voorgeslacht van de Nederlanders van vóór 1960. Verreweg de meeste voorouders van die oude Nederlanders waren uit het Europese buitenland afkomstig: Hugenoten, Zuid-Nederlanders, zeelieden en soldaten voor de VOC… (Verenigde Oostindische Companie)

Schalekamp
begint zijn verhaal vóór de jaartelling, namelijk bij de Bataven die hij evengoed als immigranten beschouwt als de groepen van buiten Europa na 1960 en alle andere groepen die in de tussentijd het land zijn binnengekomen en er zijn gebleven. Hun lotgevallen worden beschreven tegen de achtergrond van de vaderlandse geschiedenis, met ruime aandacht voor de machthebbers die achtereenvolgens heersten over Nederland zoals de Romeinen, de Friezen, de Franken, de Bourgondiërs en de Spanjaarden.

In 1572 was er de feitelijke onafhankelijkheid met de Republiek die later werd omgevormd tot een koninkrijk. Ook de ‘moderne’ politiek rond de nieuwe immigratie van na 1960, met figuren als Drees, Den Uyl, Fortuyn en Wilders, blijft niet onbesproken, evenmin de ‘overbevolking‘, het integratieprobleem, de Nederlandse identiteit, de rol van het Christendom, de Islam, de Renaissance en de Verlichting.

Een afzonderlijk hoofdstuk wijdt de auteur aan ‘de eerste familie des lands’, de Oranjes, waarin eeuwenlang geen huwelijk met een Nederlandse partner heeft plaatsgevonden, tenminste niet in de lijn van de mogelijke troonopvolgers. Pieter van Vollenhoven was de eerste autochtoon in de koninklijke familie die voor de rest voor bijna honderd procent van buitenlandse, dus allochtone afkomst is.
Bataven en buitenlandersis een wonderlijk boek, geschreven in een heldere taal en soms zelfs zeer humoristisch.
Hoewel uitstekend gedocumenteerd had Schalekamp met dit werk geen wetenschappelijke pretenties, wilde hij alleen de ‘herkomst van de Nederlanders’ even uit de schaduw halen.

In zijn betoog over de Nederlandse identiteit (het gaat dan meer speciaal overELSSCHOT Holland) voert de auteur ook de bij onze Noorderburen zeer gewaardeerde Vlaamse schrijver Willem Elsschot ten tonele met volgend citaat:
‘Laat het stikken in zijn centen,
in zijn kaas en in zijn krenten,
in zijn helden als daar zijn,
Tromp, De Ruyter en Piet Hein’.

Nooit, bij mijn weten, aldus Schalekamp, is beter uitgedrukt, waar de schoen wringt in de Noordelijke Nederlanden.

Schalekamp schrikt er bovendien niet van terug nog meer ‘teksten van hoog gehalte’ uit de Zuidelijke Nederlanden aan te halen zoals het ‘Wilhelmus‘, toegeschreven aan de heer van Marnix van St. Aldegonde dat in 1932 het oorspronkelijke Nederlandse volkslied van 1817 met de woorden ‘Wien Neêrlandsch bloed door d’aadren vloeit van vreemde smetten vrij…’ (?) verving.

Ook het feit dat de Zuid-Nederlandse cultuur in ruime zin, ook economisch, de belangrijkste basis is geweest van de bloei van Holland, wordt in het boek uitvoerig beschreven, wat gezien de huidige historische oriëntatie in Nederland, niet als evident mag worden afgedaan.

Jaak Schalekamp * Bataven en buitenlanders * Uitgeverij Wind Publishers * 369 p * ISBN 978 90 7329 941 2.
***

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *