940 Ephi – 't Scheldt

940 Ephi

Het stuk is bijzonder omdat het niet in het land van oorsprong gespeeld zou kunnen worden. De Algerijnse auteur Rayhana is al een tijdje Algerije ontvlucht, omdat ze door islamisten werd bedreigd. Ze besloot voor het eerst een stuk in het Frans te schrijven en nu al is ‘A mon âgeeen daverend succes bij het Parijse publiek.

Het gaat om de ontmoeting van negen vrouwen in een hammam bij Algiers waarin vooral het machismo van Algerijnse mannen aan bod komt (Rayhana zelf speelt de rol van een zwangere vrouw die door haar broer met de dood wordt bedreigd). Maar ook wordt er zowel op islamisten als op de militairen die het Algerijnse regime steunen, kritiek gespuid.
Wat ‘A mon âgenog meer bijzonder maakt, is de ligging van het theater waarin het stuk wordt opgevoerd: midden in een Parijse buurt die door de politie als een fundamentalistische enclave wordt beschouwd. Erger nog, tegenover Maison des Metallos ligt een moskee die in handen is van radicale islamisten. Je kunt misschien denken dat dit vraagt om moeilijkheden. Maar je kunt ook naar voren brengen dat de vrijheid van kunst, creatie en meningsuiting overal in Frankrijk hoort te gelden.

Al bij de eerste dag werd Rayhana (een beroemde dramaturge in Algerije) op straat herkend, voor ‘hoer’ en ‘ongelovige’ uitgemaakt en bedreigd. Ze maakte hiervan melding bij de politie.

Het publiek blijft vier avonden per week toestromen. Een paar dagen geleden werd Rayhana door twee mannen in het Arabisch toegesproken terwijl ze naar het theater liep. Plots werd ze naar achteren getrokken en kreeg een flinke hoeveelheid benzine in het gezicht. Ze kon net door haar pijnlijke ogen zien hoe de mannen haar met een brandende sigaret in lichterlaaie probeerden te zetten. De auteur vluchtte een restaurant binnen en vroeg de barman de politie te bellen. Ze werd onmiddellijk naar buiten gezet. Ze ging vervolgens een winkel binnen waar haar hetzelfde lot wachtte. ‘Ik sta volledig achter wat ik heb geschreven en bovendien is Frankrijk een land waar men vrijuit kan spreken’.
Op papier klopt dat wellicht, maar of dat in de praktijk geldt, wordt door steeds meer Fransen betwijfeld. Op dezelfde avond stond de auteur/actrice weer op de planken.

Van alle kanten – de Parijse burgemeester en de minister van cultuur voorop – krijgt Rayhana steun en bewondering voor haar moed. Vandaag wordt er een demonstratie voor het theater gehouden. Rayhana dacht in Frankrijk alle gelegenheid te krijgen om zich kunstzinnig te uiten.
Voortaan zal dit onder bescherming van vier agenten gebeuren.
***

Onze dank aan Sylvain Ephimenco en de krant Trouw voor hun toelating tot overname van deze column.
***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *