926 Hugo – 't Scheldt

926 Hugo

Op 5 augustus 2006 overleed, net geen 79 jaar oud, minister van staat Hugo Schiltz. Hij was ongetwijfeld één van de belangrijkste na-oorlogse Vlaams-nationale politici al stond hij, vooral na het Egmontpact van 1977, dat hij tot het einde van zijn leven bleef verdedigen, zeker bij de uiterst rechtse vleugel van de Vlaamsnationalisten, zwaar ter discussie.Van de hand van journalist en publicist Paul Huybrechts verscheen zopas een schitterend boek over de cruciale jonge jaren van dezer man. Hugo’s heilige jaren heet het, en het bestrijkt de periode 1927-1954.

Een nog in voorbereiding zijnde tweede deel zal de politieke loopbaan van Schiltz belichten. ‘De intieme biografieis de ondertitel van het werk en die is vrij letterlijk te nemen daar Huybrechts de beschikking kreeg over de dagboeken en gedichten van de jonge Schiltz en daaruit ook ongeremd mocht citeren. Onthullend is dat, schokkend soms ook, maar bovenal ontroerend en hoopgevend. Schiltz bewaarde zijn dagboeken immers scrupuleus, schrapte zelfs niets en gooide niets weg, ook al moet hij goed geweten hebben dat postume lezers (en hij wilde wel duidelijk dat iemand er na zijn dood iets mee zou doen) niet meteen bereid zouden zijn om nationaalsocialistische sympathieën, laat staan een bewonderende uitspraak over Hitler, door de vingers te zien.
Het boek is dan ook, zo waarschuwt de auteur, ‘niet geschikt voor lezers die niet in de tijd kunnen reizen of die gelijk nodig hebben’.

Hugo Schiltz werd in Borgerhout geboren in een diepchristelijke en strijdend-Vlaamsgezinde familie en daar (Xaveriuscollege) en in Leuven tussen priesters en paters getogen. Als hoofdtrommelaar bij het Nationaal-Socialistische Jeugdverbond van Vlaanderen vereerde hij de Führer en steunde hij militant de anticommunistische oorlog van zijn broer en zijn neef aan het Oostfront.
De brutale volksrepressie die hij als zeventienjarige geïnterneerde in het najaar van 1944 aan den lijve ondervond, tekende hem voor het leven.
Na de oorlog vergoelijkte hij Breendonk I met Breendonk II en duurde het enkele jaren eer hij door de knieën ging voor de waarheid dat de nazi’s Untermenschen als ongedierte hadden uitgeroeid. Hij ontsnapte aan het totalitaire gedachtengoed en ontwikkelde er zelfs een afkeer voor, zonder echter aan die afkeer een ethische superioriteit te ontlenen ‘daar het verleden niet dient om aan morele zelfbevrediging te doen’.Indachtig dat wie over de gruwel van de dag geen keel opzet, zeker over gisteren een toontje lager moet zingen, bleef Schiltz, tot wanhoop van sommige medestanders, de collaboratie begrijpen en zelfs diegenen steunen die ze bleven goedpraten. Het schuldgevoel voor de fouten en misdaden die hij erfde, verliet hem zelf nooit en het is slechts bij de Franse filosoof en schrijver Albert Camus dat hij uiteindelijk niet alleen de hulp zal vinden om met die schuldigheid om te gaan maar ook ‘le principe d’une culpabilité raisonnable’, een schuldbegrip dat hem naar persoonlijk engagement drijft en naar politieke verantwoordelijkheid in een democratische rechtsstaat. Schiltz breekt niet met zijn verleden maar amuseert het.Ontroerend en confronterend, echter nooit vernederend, zijn de passages uit zijn dagboeken die handelen over liefdes, ontgoochelingen en emoties. Hugo komt erin naar voor als een ‘normale adolescent’ (rekening gehouden met de tijdsgeest). De worsteling tussen een aantal prille liefdes (waarbij hij de meisjes verheft tot onaantastbare maagden, later heilige moeders en zijn opspelende libido tot een absolutisme waarvoor ook zijn vele geestelijke raadgevers hem voortdurend waarschuwen) en een religieuze roeping is heftig. Uiteindelijk is het zelfs een jezuïet die hem duidelijk maakt dat het celibaat voor hem te hoog is gegrepen en dat zijn ‘roeping‘ in de politiek ligt.Zo wordt de jonge Schiltz stilaan een man, met idealen en principes, maar gedwongen politieke en praktische keuze te maken… We smachten naar het vervolg… Huybrechts haast je…ekster2002 Hugo Schiltz voorzitter van de Vlaamse OperaSpotprent van Tony Baert

Paul Huybrechts * Hugo’s heilige vuur * Uitg. Meulenhoff-Manteau * 507 p * 39,95 € * ISBN 978 90 8542 141 2.

PORTE

Hugo Schiltz, erevoorzitter van het Flanders Fashion Instituut

Spotprent van Sam

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *