914 Grune – 't Scheldt

914 Grune

DIE GRÜNE ‘ROSA’ ZITADELLE VON MAGDEBURGWie herinnert zich niet uit eigen schooltijd de fameuze proef met de Maagdenburgse halve bollen? De natuurkundige en tevens burgemeester van Maagdenburg, Otto von Guericke, liet in 1654 de beroemde test uitvoeren in Maagdenburg aan de Elbe, de huidige hoofdstad van de deelstaat Sachsen-Anhalt.

Ik herinner me nog hoe gefascineerd wij luisterden toen onze leraar Natuurkunde de proef aan ons trachtte te verklaren. Met een zelf gefabriceerde, uiterst primitieve luchtpomp werden de twee precies op elkaar passende halve bollen door Otto von Guericke luchtledig gezogen, waarna beide helften door de luchtdruk aan de buitenzijde onmogelijk nog te verwijderen waren. Geen mens die de twee halve bollen kon ontmantelen. Maar vooral de 2 achtspannen van paarden die aan weerskanten van de bol de proef letterlijk en figuurlijk aan den lijven moesten voltrekken sprak tot onze verbeelding. Neen, de fameuze Maagdenburgse halve bollen hebben we bij ons bezoek aan de hoofdstad van Sachsen-Anhalt niet gezien. Wel de Dom Sankt Mauritius und Sankt Katharina, de grootste kerk in Oost-Duitsland en één van de oudste gotische bouwwerken in Duitsland.
De eerste steen voor dit voor het eerst naar Frans-kathedraalsmodel bedachte bouwwerk in Duitsland werd gelegd in 1209 en voltooid in 1520. Bezienswaardig te noemen is buiten de talrijke kunstschatten een zestienhoekige grafkapel, de prachtige kanselstoel die door de apostel Paulus wordt gedragen en een modern aandoende houten gedenkteken aan de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog van Ernst Barlach.Wij waren echter niet naar Maagdenburg afgereisd voor de merkwaardige halve bollen of de eeuwenoude gotische Dom. Ons doel was om één der laatste bouwwerken van Friedensreich Hundertwasser te bezichtigen: Die Grüne Zitadelle.

Niet te vinden in de talrijke reisboeken in onze boekenkast maar niet moeilijk te ontdekken: in het centrum van de stad, in de hoofdstraat, wenken de gouden bollen en koepels je de weg naar het roze bloemrijke kunstwerk.
Jammer, Friedensreich heeft de realisatie nooit meegemaakt. Hij overleed op 19 februari 2000 aan boord van de Queen Elizabeth 2 in de Stille Oceaan aan een hartaanval, vier jaar na de bouwaanvraag en 5 jaar vóór de officiële inhuldiging op 31 oktober 2005.
De bouw van de Zitadelle heeft heel wat om het lijf gehad: de overgrote meerderheid van de Maagdenburgers vonden het maar niets. Bij voltooiing hebben zij hun zienswijze wel helemaal moeten bijstellen. Je bent er voor of er tegen. Een halve mening bestaat niet. Tot 5 jaar terug was ikzelf ook nog een ware cultuurbarbaar, toch wat de kunst van de vroege 20ste eeuw betrof. De naakte, bruine, idioot uitziende mannenfiguren van Egon Schiele en de overdadige goudkleurige onnatuurlijk poserende vrouwen van Gustav Klimt, neen, die konden mij toen niet echt bekoren. Tot mijn dierbare vriend en kunstkenner Toni Baert me in geuren, kleuren en veel gebaren vertelde over de excentriekeling Friedensreich Hundertwasser.
En ja, kleurrijker figuur is moeilijk te vinden. MAGDE
Friedrich Stowasser (°1928 Wenen, † 2000), van Joodse afkomst, ontdekte in zijn prille jeugd dat in Slavische talen het woord ‘sto’ of ‘sta’ vertaald wordt als ‘honderd’ en alzo creëerde hij zijn pseudoniem in Friedensreich Hundertwasser.
Slechts 3 maanden studeerde hij aan de Weense kunstacademie, maar toen reeds viel hij op door zijn overdadig, opvallend gebruik van felle kleuren en raakte hij blijvend onder de indruk van o.a. Egon Schiele en Gustave Klimt.Grote verachting bij de bevolking toen hij in 1967 naakt een betoog afstak over zijn ideeën dat de architectuur te weinig oog had voor de mens.
Ecologische architectuur, voor het eerst in de jaren ’80 gerealiseerd, was toen reeds zijn motto.
Het overmatig gebruik van felle, harde kleuren en keramiek en het vrijwel ontbreken van rechte lijnen is typerend, zowel voor zijn schilderijen als voor zijn bouwwerken. Zijn gebouwen hebben steeds een torentje met bovenop een gouden bolvorm. Hij wilde dat elke bewoner zich koning waande in zijn eigen woning. Planten groeien uit de scheve gevels en op het dak.Hundertwasser uitte zich als een hevige voorvechter van de vrije vorm. Hij haatte de rechthoekige vormen waarin het leven gedwongen wordt en de rechte lijnen in de architectuur.
In zijn pamflet Vormmanifest tegen Rationalisme in Architectuur (1958) schreef hij: ‘De rechte lijn is goddeloos en immoreel. De rechte lijn is geen creatieve lijn, het is een duplicerende lijn, een imiterende lijn’.Naar zijn ontwerp werd Die Grüne Zitadelle gebouwd met op de begane grond in de twee open binnenruimten tussen de welvende, onregelmatig aangelegde bodem een sierlijke fontein, kleurrijke zuilen, restaurants, koffiehuisjes en sfeervolle winkeltjes. Op de eerste verdieping een hotel met 41 kamers, kinderopvang en kantoren en op de tweede verdieping het woongedeelte met 55 flats.Voor wie nog niet overtuigd is om op weg naar Berlijn even een ommetje te maken naar Maagdenburg om Die Grüne Zitadelle te bezoeken: het ganse complex heeft een oppervlakte van 5 408 m², een bebouwde oppervlakte van 4 385 m², een hoogte van 33 m, het bezit in totaal 856 vensterramen en 285 totaal van elkaar verschillende venstertypen, 593 deuren, de kleinste van de 55 woningen is 55,86 m², de grootste 144,99 m², er groeien 171 bomen in 42 verschillende soorten.
Het complex heeft 9 214 vaste planten, 264 bosjes, 52 klimplanten, 9 214 struiken en 10 000 bloembollen.En oh ja, niets dan blije, verrukte gezichten van bezoekers: die waren blijkbaar, net als wij, allen zeer duidelijk vóór.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *