904 Hoofd – 't Scheldt

904 Hoofd

Verdeeld over 22 hoofdstukken vertelt het boek het levensverhaal van Maurice Dequeeker, zoon van een West-Vlaams tolbeambte en kleinzoon van een klompenmaker en een IJslandvaarder-paardenvisser. In het begin van de 20ste eeuw verhuisde het gezin naar Antwerpen waar Maurice in 1924 afstudeerde aan de stedelijke normaalschool. Hij werd onderwijzer en leraar. Tijdens het Interbellum richtte Dequeeker met de Natuurvriendenbeweging Natuurvriendenhuizen op, een fenomeen dat door de auteur belangrijk genoeg werd geacht om er een apart hoofdstuk aan te wijden. Nog in het begin van die jaren dertig legde Dequeeker een belangrijke basis voor zijn latere politieke loopbaan door de verdediging op zich te nemen van een aantal gedupeerde kleine eigenaars uit de wijk rond de Ter Rivierenlaan in Deurne. Zo kwam hij in 1933 voor het eerst in de gemeenteraad van de grootste randgemeente van Antwerpen. Toen de wet op het betaald verlof er door was, trad hij op als organisator van de vzw ‘Vakantievreugde‘, de Dienst voor Arbeidersvakanties van het Belgisch Vakverbond.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam Maurice Dequeeker de zorg op zich voor hongerlijdende en zwakke kinderen met de schoolkoloniën en speelde hij een niet te onderschatten rol in de distributie van de socialistische sluikpers.
Van de gelegenheid maakt Geldolf hier ook gebruik om de door sommigen ‘totaal miskende rol van de politie van Deurne in het Verzet’ aan bod te laten komen, de foutieve weergave van het conflict tussen Camille Huysmans en Rik de Man in een juist historisch perspectief te plaatsen en de te wijzen op de verdraagzame houding van Dequeeker ten opzichte van beperkte regelingen voor kleine collaborateurs (cfr. ook hier de houding van Huysmans).
Na de oorlog werd Dequeeker eerst schepen van onderwijs en in 1954 burgemeester van Deurne, wat hij tot in 1982 zou blijven, eerst aan het hoofd van een homogeen socialistisch college en vanaf 1977 met een BSP-CVP coalitie, waarvan de totstandkoming niet van een leien dakje was gelopen. Het was trouwens in die periode (1979) dat hij de bouw doorzette van sociale woningen op de Arena-weide waartegen een enorme hetze was gerezen en dat hij ook zijn duidelijke visie kenbaar maakte op de te voorziene nadelige gevolgen van de Antwerpse gemeentefusie, die uiteindelijk in 1983 zou worden doorgevoerd.
In andere hoofdstukken vertelt Geldolf over de negen jaar die Dequeeker in de Senaat doorbracht en die eigenlijk een verlengstuk vormden van zijn gemeentelijke bekommernissen en ervaringen met lokaal werk. In 1983 kreeg hij de titel van ereburgemeester bij welke gelegenheid vooral zijn inspanningen voor de uitbouw van het onderwijs in Deurne, zijn ruime belangstelling voor kunst, moderne architectuur (het nieuwe gemeentehuis van Deurne is één van zijn realisaties) en de stedenbouw werden benadrukt.
Maurice Dequeeker 1905-1985‘ is verre van een saaie biografie daar Geldolf regelmatig ook familiale aspecten belicht waarmee hij van zijn hoofdpersonage een mens van vlees en bloed maakt. Origineel is bovendien dat Geldolf ervoor koos om de auteurs van de door hem geraadpleegde historische bronnen meestal geheel of gedeeltelijk zelf aan het woord te laten in plaats van hen te parafraseren wat de authenticiteit zeker ten goede komt.
Het boek is eerder thematisch dan chronologisch opgebouwd, al wordt binnen elk thema uiteraard de chronologie van de gebeurtenissen gerespecteerd. De lezer(es) kan dus ongeremd navigeren door het werk, daarbij geholpen door een zeer uitvoerig personen- en zakenregister.
Maurice Dequeeker‘ is een boek dat niet alleen diegenen die de man nog hebben gekend zal aanspreken maar ook de jongere generaties. Of, om het met de woorden van dr. Roger Rennenberg, voorzitter van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Camille Huysmans te zeggen:
‘Het is een gevarieerd verhaal van een groot socialist uit Deurne in een tijd dat mensen nog echt belangrijk waren’.Wim Geldolf * Maurice Dequeeker 1905-1985 * Uitg. VUB Press * 262 p * 24,95 € * ISBN 978 90 54875 43 7.
***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *