890 Mei – 't Scheldt

890 Mei

Terloops wordt ook herinnerd aan de Praagse Lente (1968) maar geen woord over het Palestijnse bloedbad op de Olympische Spelen in München (1972). In die periode, van 1966 tot 1972, was ik middelbare scholier en misdienaar, en ik maak een enigsins andersluidende beschouwing.

In de parochiekerk waar ik de mis diende, ergens in de Kempen, was er een plek waar de mensen knielden als ze er voorbij liepen. Nu is dat niet meer gebruikelijk maar toen moest dat zo. Ik kon de mensen gadeslaan en ik kende ze allemaal, de boeren, die niet knielden zoals het hoorde, maar die het bij een beleefd knikje hielden. Bukken of knielen, dat deden ze om aardappelen te rooien, of voor een ziek kalfje, maar verder zouden ze voor niets of niemand buigen, voor geen heer, voor geen koning, voor geen god.
Zij waren de echte mei ’68-ers. Beter dan wie ook wisten zij dat de mens onderworpen is aan de wetten van de natuur, aan de grillen van het weer en de onzekerheden van het leven, maar verder hadden zij niet de gewoonte zich te onderwerpen als dat niet nodig was. Hun anti-autoritaire houding was van een ander niveau dan dat van de rebellerende studenten, die in opstand kwamen tegen hun ouders en stenen gooiden naar de politie, maar tegelijk nieuwe afhankelijkheden zochten: Lenin, Mao, Che Guevara, marihuana, LSD, vrije liefde. In sommige klaslokalen hing de vlag van de Vietcong, maar o wee als je daar een Amerikaanse vlag naast wilde hangen.
Jean-Paul Sartre, de kettingrokende filosoof, ging naar de Stammheim-gevangenis voor een bezoek aan Andreas Baader, de leider van de moordende Rote Armee Fraktion (1974).
In ons land vermoordde Dirk de Winne zijn ouders en zijn zuster uit vrees voor de gevolgen van een slechte examenuitslag. Die daad werd vergoelijkt door Johan Anthierens, een gezaghebbend commentator, vol begrip voor de reactie tegen een bekrompen en verstikkend vaderlijk gezag. (De moordenaar kreeg slechts vijftien jaar van het assisenhof (1976), waarvan hij er zeven uitzat).
Zelfs de groenen, die in beginsel pacifistisch waren, bleven niet ongevoelig voor de vergoelijking van geweld tegen verdrukkers, in de eerste plaats de Amerikanen, die nochtans hun ouders bevrijd hadden van het fascisme. Want er was ook Camilo Torres geweest, de Colombiaanse piester die tegen de Amerikanen vocht en naar wie in Leuven een studentenverblijf was vernoemd. Het progressieve verzet tegen de macht was in het algemeen niet trots, maar verzuurd, en met een neiging tot gewelddadigheid.
Twintig jaar later, zo rond 1989, heeft die verzuring zich in de macht genesteld, samen met de arrivisten van ’68. Het chagrijn keert zich nu niet meer tegen de macht maar tegen het volk. Opnieuw wordt er gepreekt voor welke partijen er niet mag gestemd worden. Ene Tom Barman krijgt daarvoor in 2007 de gouden erepenning van, jawel, het Vlaams Parlement. Opnieuw wil men de mensen disciplineren door meningen en gedragingen strafbaar te stellen, in de sfeer van gezondheid onder andere, zoals het algemeen rookverbod, maar zeker ook de nieuwe doodzonde, discriminatie geheten. De progressieve machthebbers steunen de nieuwe Europese machtsopbouw, die doorgedrukt wordt tegen Franse, Nederlandse en Ierse neen-stemmen in. Politici, journalisten en filosofen schrijven vermanend tegen die dwarsliggende boeren, die maar niet willen inzien dat die macht nodig is.
De Leuvense studentenleider van weleer, Paul Goossens, verwijt de Ieren ondankbaarheid (De Standaard, 24/12/2008), iets wat veel verontruste ouders in 1968 ook dachten.
Hoe een dubbeltje keren kan. De nieuwe heersende filosofie heet vrijzinnige religiositeit. Want ook buiten de kerk is het beter dat de mens zich klein voelt tegenover de natuur en tegenover het oneindige; hij moet ontzag koesteren voor wat hij niet begrijpt, en boven al, hij moet in de pas lopen.
Een weerspiegeling van deze nieuwe disciplinering is de sympathie voor de islam, wat onderwerping betekent. Het beeld van al die geknielde en buigende mannen, hun broek strak om hun billen gespannen, is tegelijk ridicuul en beangstigend.
Want ook de islam is verzuurd, met een neiging tot gewelddadigheid. In ieder geval is het een schril contrast met die Kempense koppen, die niet eens verdroegen dat het textiel om hun knie zou spannen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *