875 Erfgoed – 't Scheldt

875 Erfgoed

 

Om hier wat beter wijs uit te geraken, heeft specialiste Mieke van Zanten het plan opgevat om over deze materie een (rijkelijk) Geïllustreerd lexicon uit te brengen. Het geeft een geheel van termen weer, die zowel in Nederland als in Vlaanderen in zwang zijn. De eerste doelgroep is de persoon die zich moet bezig houden met het inventariseren van voorwerpen en die dus, omwille van de uniformiteit, over een lijst van geijkte termen dient te beschikken. Uiteraard kan dit lexicon ook anderen vooruithelpen, om voorwerpen die hem minder bekend zijn, te kunnen situeren en benoemen. In tijden van toenemende ontkerkelijking is ook dat laatste geen overbodige luxe.
Het meeste aantal lemmata hoort in de Rooms-katholieke hoek thuis, maar ook de oud-katholieke en de protestantse tradities worden niet vergeten. Indien u wil weten wat een communiedoek, een doopboog of een votiefaltaar is: het staat allemaal duidelijk in dit lexicon, meestal met foto erbij.
Natuurlijk is ook deze uitgave niet zonder enkele schoonheidsfoutjes gebleken. Hier en daar is een taalfout binnengeslopen, zoals waar de tekst wordt weergegeven die bij de asoplegging gebruikelijk is, het Gedenk mens. Het laatste woord daarvan luidt in het Latijn niet ‘revertis’, maar ‘reverteris’.
Ook gewone mistreffers ontbreken niet. Een palla, waarmee de kelk wordt bedekt, gaat bij voorbeeld niet mee met de liturgische kleuren, maar is normaliter geheel wit.
Zonder meer zwakjes is de behandeling van de kleding der hogere r.k.-gees-telijkheid. Pausen hebben nooit een witte bonnet als hoofddeksel gedragen; bisschoppen dragen wel degelijk een paars kalotje op het hoofd en enkel de hogere clerus draagt een rochet, dat hier verward wordt met een superplie of gewoon koorhemd. En dan heb ik het nog niet over de ceremoniële kardi-naalshoed, die niet vijf, maar vijftien kwasten aan weerzijden heeft. Toegegeven, dat zijn details. Maar het gaat hier wel over een werk met we-tenschappelijke pretenties!
Wat ook opvalt is dat over vele zaken, die nochtans officieel nog steeds in gebruik zijn, wordt gesproken in de verleden tijd. Dat is een heuse tendens vandaag de dag in het rijk van de erfgoedspecialisten. Voor hen gaat het vaak – zij het niet echt uitgesproken – over dingen van vroeger.
Een betere benadering lijkt te zijn dat wat geërfd wordt vanuit een ver verleden ook voor vandaag betekenis blijft hebben, niet enkel in museale of conserve-rende termen. Maar die discussie dient nog ten gronde gevoerd te worden, althans in de Lage Landen.M. van Zanten * Religieus erfgoed. Geïllustreerd lexicon * Uitg. Walburg Press * 311 p * 39,95 euro * ISBN 90 5730 522 4.
Persephone
***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *