866 Wenen – 't Scheldt

866 Wenen

en is het slechts een verzamelnaam voor een proces dat begon in de zomer van 1812 en pas tien jaar later eindigde. Europa werd er gereconstrueerd en wellicht waren die jaren de meest bepalende periode van de moderne geschiedenis. Niet alleen immers veranderde het Congres de Europese kaart volledig, het bepaalde ook welke naties in de volgende eeuw politiek zouden bestaan en welke niet.
Het hele continent kreeg een ideologie opgelegd die was afgeleid van de belangen van de vier grote mogendheden die tevens poogden deze overeenkomst voor eens en altijd vast te leggen. Hun expansiedrang zou zich dan ook op Afrika en Zuid-Azië gaan richten. Zo bracht het Congres een kentering in de internationale betrekkingen teweeg waarvan de effecten, direct of indirect, zich uitstrekken tot alles wat er sindsdien gebeurd, waaronder militant nationalisme, bolsjewisme, fascisme, twee wereldoorlogen en uiteindelijk het ontstaan van de Europese Unie.
Niet alleen was, volgens Zamoyski, het Congres een schaamteloos ge-graai om territorium door de machtigste staten, waarin landen werden verhandeld alsof het landgoederen waren, ook de inwoners ervan, ‘het bijhorende vee’, werden niet ontzien. De grootste drijfveer bij dit alles was de angst om door de andere buitenspel te worden gezet.
In het centrum van de handeling stond uiteraard Napoleon, met tegen-over hem tsaar Alexander van Rusland, de Oostenrijkse kanselier Metternich, de Duke van Wellington en Franse diplomaat Talleyrand. Het beeld wordt vervolledigd met een fascinerende reeks vrouwen die appelleerden aan de hartstochten en gefrusteerde ambities van de grote mannen, wat uitmondde in momenten van grote tragiek en goedkope farce.
Onder de vrouwen ondermeer Wilhelmina, prinses van Sagan, wier stormachtige affaire met Metternich hem afleidde van de zaken van het Congres en die met haar liefdesavonturen heel Wenen bezighield. ‘Ze zondigt zeven maal per dag en bedrijft even vaak de liefde als anderen eten’, zou Metternich later zeer verbitterd en zonder al te veel overdrijving schrijven.
Ook prinses Catherine Bagration, ‘de naakte engel’, kon op de interes-se van Metternich (van wie ze een dochter kreeg) rekenen, maar was ook de minnares van tsaar Alexander… De comtesse de Périgord, Dorothée, was dan weer de maîtresse van de negenendertig jaar oudere Talleyrand die ook een verhouding had gehad met haar moeder, de hertogin van Koerland.
Het decor waartegen zich de onderhandelingen afspelen wisselt van bloederige slagvelden over bouwvallige hutten, langs de weg tot vergulde boudoirs en balzalen in Wenen en is als dusdanig zeer toepasselijk voor de grootsheid en de smerigheid van de gebeurtenissen.
Zamoyski, die eerder wereldbekendheid verwierf met zijn ‘1812′ had, dankzij zijn beheersing van vele talen, voor ‘De ondergang van Napo-leon toegang tot nog toe ongebruikt archiefmateriaal. Wat hij, de mees-terverteller, daarmee deed kan alleen maar bewondering opwekken. Zeker lezen…
Adam Zamoyski * De ondergang van Napoleon en het Congres van Wenen * Uitg. Balans * 587 p * 34,95 € * ISBN 978 90 50188 77 7.
Katelijne***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *