1245 Ephi – 't Scheldt

1245 Ephi

HUISPUBER

Natuurlijk was ik nieuwsgierig wie prinses Irene ging opvolgen die vorig jaar de Abel Herzberg-lezing (met als titel ‘Je wereldbeeld wordt bepaald door je relatie met de natuur’) mocht uitspreken.We kennen allen het indrukwekkende werk van Abel Herzberg, Joodse schrijver die het concentratiekamp Bergen-Belsen met zijn vrouw Thea Loeb overleefde. Dertien jaar geleden kreeg ik van de Rode Hoed en Trouw de opdracht om de Abel Herzberg-lezing uit te spreken. Het was me een eer van formaat en tegelijk een zware last, gezien de uitstraling van de naamgever van de lezing en de hele rij beroemde sprekers die me waren voorgegaan. Bovendien hoorde ik later dat de Rode Hoed was uitverkocht, wat een extra druk gaf.Het is al met al goed gekomen, hoewel ik tijdens de lezing een kilo of twee aan transpiratie moet hebben verloren.Gisteren werd dus bekend dat Arnon Grunberg was uitgekozen om de lezing in september te houden. Op zich een goede zaak dat een collega-columnist deze eer te beurt valt. Ook Elsbeth Etty en Nausicaa Marbe zijn in het verleden op het schild van de Rode Hoed gehesen. Maar ja, met de huispuber op leeftijd van de Volkskrant weet je nooit uit welke hoek de wind gaat waaien. Zijn provocaties drukken soms even zwaar op je cortex als een aardappelzak vol kikkererwtjes met kiezelstenen ertussen.En met een aangekondigde lezing die gaat over ‘het verband tussen oorlog, vluchtelingen, zondebokken en sekstoerisme’ kun je net zo goed door onze ‘seksrabbijn’ op een partijtje libertijns stoeien in de wc van de kantine worden getrakteerd.Benieuwd of Arnon enige vooruitgang in ernst en in de kunst van de minicolumn had geboekt, snelde ik daarom gisteren naar de voorpagina van de Volkskrant. Daar trof ik onder de kop ‘Snelwegverbod’ de dagproductie van de minicolumnist. Grunberg vroeg zich af of ‘etnische profilering een verfrissende bijdrage was aan het debat’.Maar wat echt verfrissend was, aldus Grunberg, was wanneer zwarten, moslims en Joden een verbod zouden krijgen om op snelwegen te rijden: ‘Dan is het fileprobleem ook meteen opgelost. Laat die lui hun gang gaan op landweggetjes, daar kunnen ze weinig schade aanrichten’.Kijk, ironie, en zeker provocatieve ironie als stijlfiguur, is een hele kunst op zich. Als je het niet in je vingers hebt moet je diezelfde vingers er niet aan branden. Anders gaat je lezer zwaar zuchten en kunnen er misverstanden ontstaan, zoals gisteren bleek uit de verbijsterde reacties op Twitter.De microcolumn eindigde met een herhaling die inderdaad naar kikkererwtjes met kiezelstenen smaakte: ‘Ik hoop van harte dat de PVV en aanverwante groeperingen dit voorstel overnemen. Laten we niet overhaast te werk gaan, laten we om te beginnen de A2 neger-, moslim- en Jodenvrij maken. Daarna volgen de andere snelwegen’.Ach, geen paniek: Grunberg heeft nog bijna vijf oefenmaanden vóór de Abel Herzberg-lezing om aan de serieuze Grote Mensenwereld te wennen. En wie weet, misschien komt het nog goed ook.***UNDERDOGOnlangs is de facebookpagina van de Franse politieke beweging ‘Les Indigènes de la République’ (IR) wegens het radikale karakter ervan geblokkeerd. De naam van die beweging is misschien het best als de ‘inboorlingen van de republiek’ te vertalen. ‘Inboorling’ was ook de door kolonisten gebruikte term voor een autochtone inwoner van een niet-westers land. Geen toeval, omdat IR zich allereerst als anti kolonialistisch definieert en vervolgens als antiracistisch en antizionistisch – en dus vooral Fransen van allochtone afkomst aanspreekt.IR is van links tot rechts zeer omstreden wegens extreme standpunten: er wordt hun antiblankracisme verweten, het verheerlijken van aanslagen en Hezbollah-sympathieën.In Nederland zou je misschien een vergelijking met Denk kunnen wagen als je een partij zoekt die zich vooral op etnische grond profileert. Maar daar is ook alles mee gezegd.Naast de bozige IR is Denk bijna een lieflijke verzameling van clowneske figuren met cabareteske trekjes. Maar wel politieke clowns met onmiskenbaar charisma en welbespraaktheid die zelfs een coryfee als Hans Wiegel redelijk positief stemmen.Anders dan IR kan Denk zich op een overweldigende media-aandacht verheugen, ook al is deze nu niet bijster positief. Gisteren nog vond minister Ascher het nodig een sneer aan Denk uit te delen: ‘Als Denk ertegen is dat mensen over één kam worden geschoren, dan moet de beweging dat zelf ook niet doen met journalisten’.Ik vermoed dat men bij Denk een gat in de lucht heeft gesprongen, want ministeriële aandacht is meer dan welkom. De partij van de vier musketiers Kuzu, Özturk, Azarkan en Simons heeft onlangs een zware aanval tegen de gehele Nederlandse pers ingezet (als preventieve maatregel tegen een kritische publicatie in NRC Next).De unanieme reactie, tot aan journalistenvakbond NVJ toe, was furieus. Precies wat Denk beoogde: de underdog die zich in zijn eentje kranig verweert tegen al die persmuskieten die in hun redactiezalen de hele dag tegen hun ‘emancipatorische’ beweging samenspannen. Je zou dit stigmatiseren van de pers zonder onderscheid contraproductief kunnen noemen, maar de potentiële achterban, van Denk is gevoelig voor complottheorieën. Met kopstukken uit de Turkse, Marokkaanse en Surinaamse gemeenschap spreekt Denk een virtueel elektoraat aan waarbij eventuele hulp van de pers onbeduidend oogt. Eigen kracht eerst!Je kunt betreuren dat met Denk de ‘radicalisering’ van de Nederlandse politiek straks een feit is. Maar het is onvermijdelijk. Tal van maatschappelijke kwesties (Zwarte Piet, slavernij, etnisch profilering, hoofddoekjes, enz.) zijn de laatste tijd door activistische ijver tot kookpunt gebracht, wat veel geïrriteerde tegenreacties heeft veroorzaakt.Polarisatie kan nu een vruchtbare grond worden. Het wachten was op een containerbegrip voor al die kwesties, een partij die met opgezwollen spierballen met de PVV gaat knokken.Denk zou straks GroenLinks, Pechtold of de Vara-site Joop overbodig kunnen maken.***Wij danken Sylvain Ephimenco en Trouw voor de toelating tot overname van deze column.***

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *