1236 Act I – 't Scheldt

1236 Act I

ACTUEEL IHelenaPolitiek & SchilderkunstNiet meteen een uitdagende, sexy titel voor een (kunst)boek, maar wie zich hierdoor laat afschrikken, mist wel één van de fraaiste uitgaven van de jongste jaren. In dit lijvige boekwerk met als ondertitel ‘Hendrick De Clerck en de keizerlijke ambities van de aartshertogen Albrecht en Isabella’, haalt de jonge professor Beeldende Kunst aan de Antwerpse universiteit Katharina van Cauteren de Brusselse schilder Hendrick De Clerck (1560-1630) van onder het stof der eeuwen. Dat u wellicht nog nooit hebt gehoord van deze zo-goed-als-tijdgenoot van onze wereldvermaarde Peter Paul Rubens, ligt mogelijk aan zijn politiek getinte werk als spindoctor avant la lettre van de aartshertogen Albrecht en Isabella én de thema’s die voor gewone roodbloedige mensen even moeilijk op te lossen waren als rebussen en raadsels. Ook nu nog, want in zijn ijverige propaganda voor de aartshertogen stelt hij Isabella voor als Minerva en Albrecht als Apollo. Dit ‘Midasoordeel’ is te bewonderen in het Rijksmuseum in Amsterdam. In religieuze werken doet De Clerck er een schepje bovenop. Geen goden en godinnen uit de antieke mythologie, maar Isabella als Maria en Albrecht als Christus! Eerst nog even een woordje uitleg bij auteur Katharina van Cauteren. De dame is ook de beschermengel van de kunstwerken van de Phoebus Foundation, de stichting waarin Fernand Huts van Katoen Natie zijn royale kunstcollectie heeft ondergebracht, met onder andere ‘Het oordeel van Paris’ van diezelfde Hendrick De Clerck. Fernand Huts sponsorde de luxe-uitgave en schreef er ook een voorwoord in waaruit zijn jeugdige ‘band’ met de aartshertogen blijkt. Grootgebracht op de vierkantshoeven van Haspengouw, hoorde Huts als knaap met eerbied praten over de godvruchtige Albrecht en Isabella en hun perfecte huwelijkse staat. ‘Tweemaal per jaar gingen wij met grootmoeder, ons mama en onze tante op bedevaart naar Scherpenheuvel. (…) In de souvenirkramen werd het portret van het koppel Albrecht met zijn Isabel, ingelijst in een bloemenkranskader, veelvuldig verkocht. De boerenhoven in Haspengouw en het Hageland hadden deze piëteitsvolle kaders ophangen in hun ‘schone plaats’. Ondanks de loyale diensten van spindoctor Hendrick De Clerck, slaagden Albrecht en Isabella er niet in hun dromen waar te maken. Isabella werd geen koningin van Spanje, Filips III werd koning. Albrecht zag de keizerskroon naar het hoofd van broer Matthias gaan. Het echtpaar aartshertogen legde zich dan maar toe op de contrareformatie en liet in Scherpenheuvel een basiliek-burcht tegen het protestantisme optrekken. Het altaarstuk ‘De aanbidding der Herders’ van Hendrick De Clerck werd overigens gerestaureerd ter gelegenheid van de tentoonstelling ‘Hendrick De Clerck: spindoctor van Albrecht en Isabella’ in het Leuvense M-Museum met als curator Katharina Van Cauteren.De tentoonstelling loopt nog tot 15 juni, maar volgens onze allesbehalve bescheiden mening kunt u veel langer en intenser genieten van dit heerlijke boek: 416 bladzijden met fabuleuze beelden om bij weg te dromen – de kleding van de edelen alleen al! – en toelichtingen en beschouwingen van auteur Van Cauteren, die nu eens tot reflectie en dan weer tot een glimlach nopen. Wellicht kent u de oude slogan van Paris Match nog: Le poids des mots, le choc des photos? Dat geldt ook voor dit meesterwerkje. Waaruit onze huidige royals en hun spindoctors nog wat zouden kunnen opsteken…Politiek & Schilderkunst * Katharina van Cauteren * uitg. Lannoo * 416 p * 125 euro * ISBN 9 789401 432382.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *