1230 Kat Hfd – 't Scheldt

1230 Kat Hfd

… tenminste de Vlaamse kunsthistorica Katharina van Cauteren (1981) toen ze een tiental jaren geleden de Brusselse schilder Hendrik de Clerck (1560 – 1630) ontdekte die zijn onmiskenbaar talent ten dienste had gesteld van de politiek, meer speciaal het streven naar de macht, en misschien wel de keizerskroon, van de Aartshertogen Albrecht en Isabella die eind 16de – begin 17de eeuw, in naam van de Spaanse koning, de (Zuidelijke) Nederlanden bestuurden.

In 2010 doctoreerde Van Cauteren aan de KU Leuven met een proefschrift over De Clerck, dat ze recent hertaalde voor een groter publiek. Dankzij de steun van Fernand Huts, grote baas van Katoen Natie, werd haar tevens de mogelijkheid geboden deze hertaling in een prachtig lees- en kijkboek te verwerken dat zopas onder de hoofding Politiek en Schilderkunst bij Lannoo werd uitgegeven. Gelijk met de lancering van het boek werd in het museum ‘M’ in Leuven ook een tentoonstelling rond Hendrik De Clerck geopend (tot einde mei te bekijken) met als curator Katharina van Cauteren.Politiek en Schilderkunst gaat in de eerste plaats over macht en hoe die te verwerven door kunst te gebruiken als propaganda-middel. Een prachtig voorbeeld daarvan vormen Albrecht en Isabella en hun hofschilder Hendrik de Clercq. De Aartshertogen kwamen er immers al snel achter dat hun politieke macht in de Nederlanden eerder beperkt was daar de meeste grote beslissingen nog steeds in Madrid werden genomen. Ook de door hun nagestreefde stichting van een dynastie moesten ze laten varen daar ze kinderloos bleven terwijl de keizerskroon hen evenmin te beurt zou vallen.Waar ze zich wel in konden onderscheiden was de contrareformatie en dat deden ze dan ook volop, denk maar aan de basiliek van Scherpenheuvel… Ook schilders en beeldhouwers werden aan het werk gezet om de interieurs van de kerken, leeggehaald tijdens de Beeldenstorm van 1566, weer glans te geven. De schilder Hendrik de Clercq, die zij geërfd hadden van hun voorganger Aartshertog Ernest, moest vooral henzelf de nodige uitstraling geven. En dat deed hij, ja, met verve… en de overdrijving niet schuwend. Zo werd Isabella afgebeeld als Minerva, de kuise Diana of de Maagd Maria; Albrecht als de zonnegod Apollo of als Jezus Christus zelf.
Als (gezwollen) zelfbeeld kan dat tellen maar, zo was de redenering, als vorst ben je slechts zo belangrijk als je jezelf maakt…Gezien de populariteit die Albrecht en Isabella nog steeds genieten (denk maar aan de kaarsen en de vaantjes van Scherpenheuvel) lijkt dat trouwens te kloppen.Politiek en Schilderkunst is een boek om te koesteren, niet alleen om de klare teksten die afwisselend grappig, tragisch en verrassend actueel zijn, maar ook om de verbluffende en overweldigend aanwezige iconografie die niet alleen teruggrijpt naar werk van De Clercq maar ook van zijn (veel beroemdere) tijdgenoten.Katharina van Cauteren * Politiek en Schilderkunst * Uitgeverij Lannoo * 416 p * 125,00 euro (wie de tentoonstelling in Leuven bezoekt kan het boek daar verkrijgen voor slechts 65 euro) * ISBN 978 94 0143 238 2. ***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *