1214 Hfd – 't Scheldt

1214 Hfd

… dat enkel stagiaires pro deo zouden optreden, ook advocaten die reeds langer aan de balie zijn, maar niet erg veel zaken hebben, werden toegelaten tot dit systeem.Wie kan er nu een pro deo advocaat krijgen, of anders uitgedrukt: hoe kan een advocaat ervoor zorgen dat hij pro deo voor een cliënt kan optreden? Eenvoudig: een beperkt inkomen. Het vermogen speelt hierbij geen rol, enkel het inkomen. Het al dan niet pro deo zijn wordt toegekend door de advocaten zelf, meerbepaald de lokale balie. Daarop is geen enkele controle. Zolang dit systeem slechts met mondjesmaat werd toegepast was er geen probleem. Men begon echter, aangezien er zeer veel advocaten het financieel interessante van het pro deo systeem begonnen in te zien, er voor te zorgen dat bij heel wat procedures  advocaten noodzakelijk zijn.Nu is het uiteraard zo dat soms onderzoeksinstanties wel eens hun boekje te buiten gaan, in de Westerse democratieën, of wat daarvoor moet doorgaan, is dit echter eerder de uitzondering dan de regel. Tot het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg het nodig vond om te stellen dat er eigenlijk altijd een advocaat nodig is bij iedere ondervraging, zelfs een ondervraging door de politiediensten. Dit arrest werd tamelijk letterlijk door de Belgische wetgever toegepast, zodat nu bijna altijd een advocaat nodig is.Uiteraard zijn velen die door de politie worden ondervraagd ‘onvermogend’. Dit wil dus niet zeggen dat ze geen vermogen hebben, maar wel dat ze maar een beperkt inkomen hebben. Advocaten die geen andere zaken hebben dan deze pro deo zaken, kunnen uiteraard hiervan niet leven. Vandaar dat de wetgever een bedrag voorziet in de begroting van Justitie dat gebruikt wordt om deze advocaten te betalen.Hoe werkt de betaling nu eigenlijk? Wel, met een puntensysteem. Voor iedere prestatie krijgt de advocaat een aantal punten. Gaat hij een verhoor bijwonen bij de politie krijgt hij een aantal punten, is dit verhoor in het weekend: meer punten, is dit verhoor tijdens de nacht in het weekend: maximum aan punten. Voor een verschijning bij de onderzoeksrechter: punten, voor de Raadkamer: punten.Uiteraard heeft de advocaat er belang bij dat er zoveel mogelijk procedures gebeuren, want dan kan hij zoveel mogelijk punten verzamelen. Al deze punten worden jaarlijks samengeteld. Het is opmerkelijk dat de Franstalige balies meestal meer punten verzamelen dan de Vlaamse balies, hoe zou dat nu komen!De Minister voorziet in zijn begroting een bedrag voor deze pro deo activiteiten. Van dit bedrag wordt een deel afgehouden voor de administratieve onkosten van de balies en het overige wordt verdeeld over de toegekende punten. Zo was een punt in 2006-2007 24,28 euro waard en een jaar later maar 23,25 euro. Op dit ogenblik schommelt de waarde van een punt om en bij de 20 à 22 euro.Uiteraard geldt dit ook voor de procedures in het kader van de vreemdelingenzaken. Met andere woorden vreemdelingen die voor de Commissaris-generaal voor de Vluchtelingen moeten verschijnen krijgen een advocaat die daarvoor punten krijgt. Gaat die advocaat in beroep bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen dan krijgt die opnieuw punten, een tekeningetje maken over de invloed van de huidige vluchtelingencrisis op deze begrotingspost is dus waarschijnlijk niet nodig.Velen hebben reeds gezegd dat dit systeem uit zijn voegen barst, en dat het moeilijk te verantwoorden is dat aan de ene kant magistraten later worden benoemd om geld te sparen, dat de griffiebedienden die met pensioen gaan niet worden vervangen, om geld te sparen en dat een prachtig gebouw zoals het oude Gerechtsgebouw aan de Britse Lei in Antwerpen niet kan worden gerenoveerd aan de binnenzijde omdat er geen geld is op de begroting van justitie. Met de gelden die besteed worden aan de pro deo’s kan men uiteraard gemakkelijk niet alleen het Gerechtshof van Antwerpen restaureren maar nog een hele boel andere.Pikant detail : in heel wat van de opmerkelijke processen waar zogenaamde “toppleiters” optreden, wordt ook het pro deo systeem toegepast. Bijna alle assisenzaken kennen het pro deo-systeem voor de vergoeding van de advocaten van de verdachte. Voor de vergoeding van de burgerlijke partijen dient dan meestal wel het Fonds voor Slachtoffers van Gewelddelicten vermits de slachtoffers een schadevergoeding krijgen, die schadevergoeding kan niet betaald worden door de veroordeelde zodat het het Fonds voor Slachtoffers van Gewelddelicten is dat ook deze vergoeding betaalt.De brave belastingsbetaler betaalt dus in de meeste processen voor zowat iedereen die zogenaamd geen inkomen heeft. De verdachte heeft een pro deo advocaat, de schadevergoeding  wordt betaald door het Fonds voor Slachtoffers van Gewelddelicten en uiteraard worden alle overige participanten aan een proces als staatsambtenaren ook betaald door de belastingbetaler.Zou Minister Koen Geens het aandurven om zijn beleid efficiënter te maken door een stap terug te zetten naar het oude systeem waarbij de stagiaires al dan niet bijgestaan, maar zeer zeker onder leiding van hun patroon, een oudere confrater, de verdediging van de ‘minder vermogenden’ op zich namen.

Waarschijnlijk zal dit wel een erg conservatieve stellingname genoemd worden, maar misschien zou toch wel iets eerlijker zijn ten overstaan van de hardwerkende Vlaming die veel belastingen moet betalen en nooit voor de rechter moet verschijnen.***

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *