1205 Ephi – 't Scheldt

1205 Ephi

Het is zaak de juiste balans te vinden tussen emotie en ratio. Beide elementen zijn van wezenlijk belang voor onze menselijkheid. Wie alleen volgens ratio handelt dreigt louter eigenbelang te dienen en zich in egocentrisme op te sluiten.Wie zich uitsluitend door emoties laat leiden, kan het zicht op de realiteit verliezen. De Franse filosoof Chantal Delsol schreef (4/9) in Le Figaro dat emotie die met een verschrikkelijke werkelijkheid wordt geconfronteerd de bron is van moraal: ‘Maar emotie is niet voldoende omdat deze gemanipuleerd kan worden, selectief is en het denken kan verlammen.’Je moet een hart van steen hebben om niet te worden geraakt door de foto van het verdronken jongetje op het Turkse strand. Dat heb ik niet, ik moest zoals velen slikken en treuren. Ik ben ook voorstander van publicatie vanwege omvang, intensiteit en gevaar van deze crisis. Het lichaampje van Aylan in het water herbergt een ondraaglijke symboliek. Wat ik betreur is de manipulatie van het beeld die te vaak in de wereldpers voelbaar was. Men misbruikte deze dood om bovenop de natuurlijke emotie van intens medeleven een tweede, kwalijker, te stapelen: het schuldgevoel. Alsof de dood van het kleine, onschuldige kind op het conto van Europa moet worden geschreven. Een fort van egoïsme dat migranten en vluchtelingen de dood injaagt.‘Ben ik verantwoordelijk?’ was gisteren de hartekreet van een lezer. Hier moet de ratio zijn werk doen. De schuldigen zijn allereerst de oorlogszuchtigen en geweldplegers die hun steden en regio’s vernietigen. Dan de smokkelaars, en vervolgens de (Turkse) autoriteiten die de levensgevaarlijke mensenhandel ongemoeid laten.Maar ook de rijke Arabische landen die nagenoeg geen vluchtelingen opvangen. ‘Ik wil dat de Arabische regeringen, niet de Europese, zien wat er is gebeurd met mijn kinderen. Laten zij de mensen helpen’, zei gisteren de vader van Aylan.Ook Trouw publiceerde eergisteren (3/9) de foto van de kleine verdronkene. Opmerkelijk genoeg, als enig Nederlands dagblad, op de voorpagina. Voor veel lezers was dit verwarrend, zeker door de enorme ruimte die het beeld in beslag nam. Maar ook door de keuze van de foto: daar waar de meeste buitenlandse kranten voor de afstand kozen, gaf Trouw de voorkeur aan een enorme close-up. Met een dergelijke keus riskeer je van emo- of actiejournalistiek te worden verdacht. Zeker omdat drie dagen daarvoor bijna de hele voorpagina werd gevuld met een emotioneel pleidooi van ‘Denker des VaderlandsHuijer voor opvang van asielmigranten.

Ik maak hiertegen geen bezwaar: redactionele keuzen worden in vrijheid gemaakt. Mijn bezwaar betreft meer een zin uit het commentaar van gisteren die als een vaststaande waarheid wordt gepresenteerd en geen enkele rekening houdt met de leefsituatie van velen: ’Bezorgdheid over de komst van al die mensen uit een andere cultuur is een slechte raadgever’.
Als deze bezorgdheid een goede balans vindt tussen ratio en emotie en in beleid wordt omgezet, kan die ons juist behoeden voor een duistere toekomst.*Wij danken Sylvain Ephimenco en Trouw voor de toelating tot overname van deze column.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *