1124 Hfd – 't Scheldt

1124 Hfd

Nieuwjaar 2014

Beste collega’s, goede vriendenWij hebben een berucht jaar achter de rug. Daarom ben ik toch wel opgelucht dat het voorbij is.  Veel problemen en veel dossiers zijn opgelost, ook enkele die we spectaculair verloren hebben.  Of schijnbaar verloren, want zo zou ik sommige verloren zaken een groot succes durven noemen.  Wij blíjven succesvolle visitaties doen.Eigenlijk is maar één klein probleempje niet opgelost geraakt. Dat is de vraag wanneer wij nu eindelijk eens een herkenningsteken gaan krijgen, een badge of een armband, voor bij deze vistaties. Het hoofdbestuur is daar niet voor.Berucht, opgelucht, …in het voorgaande hebben wij al enkele woorden die eindigen op -ucht gebruikt.Op het Duitse Sehnsucht na, kent blijkbaar kent alleen de Nederlands taal zulke mooie woorden met –ucht, zoals belastingvlucht of vluchtland…Ik heb mij voor vandaag voorgenomen ze allemaal te gebruiken.Zoals ik al zei, het was een berucht jaar, een roemrucht jaar zelfs. Zoals alle jaren, doen we ook graag een stukje geschiedenis in onze nieuwjaarsboodschap.Iedereen heeft al gehoord van de slag bij Gavere in 1453? Zie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gentse_Opstand_(1449-1453)  Tussen 1449 en 1453 kenden we een grote Gentse opstand tegen de heerszucht en de bedilzucht van de Bourgondische hertog. Die heette toen ook al Filip(s), Filips de Goede, Philippe le Bon. Om meer greep te krijgen op het land nam hij zijn toevlucht tot een nieuwe belasting op zout en brood, eigenlijk op alle vruchten van de Gentse rijkdom. Tussen Gent en de Bourgondische hoofdzetel in Brussel werd heel wat afgezucht maar uiteindelijk kwam het tot een breuk. Filips stuurde een legertje om de Gentenaars op betere gedachten te brengen.Gent werd verdedigd door de Witte Kaproenen, de geduchte militie, die een witte muts, een kaproen (van het Frans chaperon), als herkenningsteken droegen. In 1379 had die militie, onder leiding van de beruchte Jan Hyoens, nog de Bruggelingen verslagen.Die van Brugge droegen rode kaproenen, die van Ieper, toen de derde van de drie grote Vlaamse steden, droegen blauwe kaproenen. Misschien moeten we die geschiedenis in ere herstellen; zie hierbij enkele moderne modellen.

kaproen geel                        kaproen rood  kaproen

gele kaproen                                rode kaproen                               blauwgrijzeTerug naar de geschiedenis.In 1453 rukte er een legermacht op van Brussel naar Gent, die voor het eerst zwartkruit of buskruit gebruikte. Een tegenaanval van de Gentenaars via de Schelde op Oudenaarde en via de Dender op Geraardsbergen, mislukte, en de Gentenaars sloegen op de vlucht. Het Brussels-hertogelijke leger vierde zijn wraakzucht en vernielzucht bot op het kasteel van Poeke en alle gevangengenomen Gentenaars werden opgeknoopt of gewurgd. De geschiedenis heeft het gerucht bevestigd dat er binnen de stad tegenstanders van het oproer waren, die meenden dat de strijd niet te winnen was. Hun aanvoerder heette John Fox, van Engelse origine (Jan de Vos dus, niet te verwarren met John de Mol).Op 23 juli 1453 vond het grote treffen plaats bij Semmerzake, een gehucht van Gavere, in vogelvlucht ongeveer 20 km ten zuiden van Gent.Het Bourgondisch-Brusselse en het Vlaams-Gentse leger telden elk ongeveer 30 000 soldaten. Dat waren voor die tijd enorme aantallen, als je weet dat de stad Gent zelf minder inwoners had. De Vlamingen beten in het zand en ongeveer de helft sneuvelde.Filips de Goede liet de stad niet vernielen maar zijn krijgstucht bepaalde dat Gent terechtgewezen werd en de eerzuchtige Gentenaars moesten om vergiffenis smeken, in het Frans nog wel.Tot zover de geschiedenis. Die geschiedenis, dát is de reden waarom wij soms toch maar een botsing met Brussel uit de weg gaan. De verliezen zouden te groot kunnen zijn.Ik wens iedereen in ieder geval een gelukkig en succesvol 2014. De kans is in ieder geval groot dat het jaar 2014 minder berucht zal zijn.  Maar we gaan er toch weer tegenaan. Karel AnthonissenPS. Al bij al heb ik nu nog twee courante woorden op –ucht niet kunnen gebruiken. Het eerste is ontucht. Als ongeluk het tegenovergestelde is van geluk, dan zal ontucht wel het tegenovergestelde zijn van tucht.Het tweede waar ik geen raad mee weet, is klucht. Het rijmt op …-ucht, …uiteraard. Om dat rijm te vermijden heeft iemand het enkele weken geleden nog vertaald als… vaudeville. De vaudeville of de klucht is een theatervorm met heel veel toespelingen naar tucht en ontucht. En zo vallen die woorden toch nog in hun plooi, met dank aan kdg…ucht.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *