ePrivacy and GPDR Cookie Consent by Cookie Consent 1091 Actueel IV Brabo – 't Scheldt

1091 Actueel IV Brabo

De winter was lang geweest. Zo’n winter die maar niet wou wijken voor de eerste warmte van de zon en de vorst diep in de grond bleef vastknopen. De echte vrieskou kwam er in mei ’68, maar de herfst mocht er ook al zijn. De wereldbrand had diepe bressen geslagen in de dijken van het rechtse denken en de neuzen naar links gekeerd. Als de dood was men voor het rechtse aroma, dat vanuit de sterfputten van het nazisme kwalijke geurtjes verspreidde over het Westen. Sinds ’45 was links radicaal aan zet. Clement Attlee, de eerste naoorlogse Labourpremier, koos voor de marxistische inslag maar vond in de jaren ’50 toch de meer gematigde Hugh Gaitskell op zijn weg. Was de tijdsgeest voor de Tory’s al geen kwelgeest van eerste orde, dan bleef ook de nasleep van de Profumo-affaire als een bijtend spook aan de conservatieve populariteit knagen. En net in die tijd zat, toen nog in de knop, de eerste lentebloesem te wringen. Haar naam was Margaret Thatcher, geboren Roberts. In 1961 had zij nog voor de herinvoering van ‘birching’ (zweepslagen als straf) gestemd in het Lagerhuis, waarvan zij vanaf 1959 deel uitmaakte. Economisch ging het de UK echter geenszins voor de wind. Het Britse Rijk kalfde verder af. De jaren ’70 kondigden zich zo mogelijk nog onbestuurbaarder aan. Noch de conservatieven onder Edward Heath, noch Labour onder Harold Wilson of James Callaghan, konden daar iets aan veranderen. De Labourregering moest uiteindelijk lenen bij de Wereldbank, de inflatie schoot de lucht in en het Britse zelfvertrouwen zakte onder nul. De vakbonden zaten daarenboven als gouddraad geknoopt in het filigrein van de Labour-politiek, wat herstel uitsloot.Maar als de nood het hoogst is, … Thatcher daagde in 1975 de toenmalige Tory-leider Edward Heath uit en won. In 1979 won ze de parlementsverkiezingen en werd de eerste vrouwelijke premier van Groot-Brittannië.  Populair was ze toen nog niet. Interne partijbrandjes dienden geblust, wat ze overigens met verve deed. Van die tijd is de oneliner: Turn if you want, the lady is not for turning. Haar kansen keerden echter snel na de Falklandoorlog (1982). Na 72 dagen stond de natie er weer. Men kon terug trots zijn op de Union Jack. Dat zal ook Europa geweten hebben. Haar I want my money back waren, achteraf beschouwd, wellicht profetische woorden. Na de natie kwam de economie. Het vergde een kruideniersdochter om dat te rooien. Verlieslatende overheidsbedrijven werden geprivatiseerd en verouderde mijnen gesaneerd. In 1984 botste Thatcher frontaal met Arthur Scargill, de vakbondsleider van de National Union of Mineworkers. Vanaf de jaren ’60 was de politieke in-spraak van de vakbonden opgezwollen tot arrogante aan-spraak. Niks voor Margaret, die het been stijf hield en Scargill op de knieën dwong. Wat Thatcher toen in Groot-Brittannië klaarspeelde, is zelfs vandaag op het continent nog steeds ondenkbaar. Het aanschijn van the Iron Lady roestte uiteindelijk toch in het kolkende water van de poll tax, de inkomensonafhankelijke belasting die Groot-Brittanië in rep en roer zette. De demonstraties op Trafalgar Square tegen de poll tax werden haar fataal. In 1990 nam ze ontslag als langst dienende 20ste eeuwse premier.  Twee jaar later hield ze ook haar zitje in het Lagerhuis voor bekeken.Toch blijft Margaret Thatcher een lentebode in de naoorlogse Europese geschiedenis.  Grote Dame toch, die de op, vooral linkse, handen gedragen Nelson Mandela een terrorist noemde. Wie het Zuid-Afrika van 30 jaar geleden vergelijkt met het huidige, kan haar geen ongelijk geven. Tuurlijk bracht haar neo-liberale recept niet het manna uit de hemel. Evident kunnen, en moeten, kanttekeningen geplaatst worden. Maar haar rechtse beleid was een verademing in het softerige Europa van na de tweede wereldoorlog, dat haar armada vruchteloos liet dobberen in de mierzoete wateren van het anti-autoritarisme en de anarchie. Elke lente – we weten het onderwijl – kent z’n grillige dagen en koude nachten: structureel immers blijft liberalisme verwant aan socialisme. Maar wil de zomer zwoel zijn, zal hij zich toch moeten spiegelen aan die eerste zonnestralen van het voorjaar. Thanks Maggie, for that little touch of spring!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *