header

1301 K & K

Katelijne
SCHOUWTONEEL

BOEKBESPREKING

door Katelijne

*

boshart Witte dood

 

De witte dood

Van alle besmettelijke ziekten waarmee de mensheid in haar bestaan geconfronteerd werd, heeft de tubercolose - ook wel de witte dood genoemd - vermoedelijk de meeste slachtoffers opgeëist. Toch komt tbc - de meest gebruikte benaming voor deze bacteriële infectieziekte - niet voor in de lijst van epidemieën zoals pest, cholera, pokken en tyfus die bij momenten miljoenen mensen in de dood meesleepten. Tuberculose was er namelijk altijd.
Het aantal zieken en doden door tbc - vroeger sprak men over de tering (al dan niet vliegend, afhankelijk van de snelheid van het verloop van het ziekteproces) of pleur(it)is - had de neiging toe te nemen in tijden van oorlog en/of hongersnood, maar ook in tijden van vrede en overvloed, begeleidde deze ziekte de mens, vormloos, dreigend en altijd aanwezig.

Ook bij ons, in de Lage Landen bij de zee, maakte tuberculose in de 19de en in de eerste helft van de 20ste eeuw nog vele honderdduizenden slachtoffers. In de tweede helft van de 20ste eeuw was er wel een grote terugval: tbc leek bedwongen, maar verdwenen was de bacterie niet. Momenteel is ze zelfs, ook hier, weer aan een opmars bezig terwijl op wereldvlak  de toestand, met dagelijks vier à vijfduizend mensen die sterven aan tuberculose, ronduit dramatisch te noemen is. Volgens sommige bronnen zou mogelijk een derde van de wereldbevolking besmet zijn met de tuberculosebacterie.

Wat wetenschappers zorgen baart is het verschijnsel van de toenemende resistentie van de tuberculosebacterie tegen de gangbare geneesmiddelen. Maar ook de verstedelijking in de ontwikkelingslanden en de toenemende mobiliteit van de wereldbevolking (miljoenen vluchtelingen en arbeidsmigranten die in de meest ellendige omstandigheden leven kunnen nu besmetting snel aan elkaar maar ook aan hun omgevingen doorgeven) spelen een niet onbelangrijke rol in het blijvend karaktervan tbc waarbij onvermijdelijk de vraag rijst of de medische wetenschap er wel in zal slagen deze ontwikkeling voor te blijven.

Net als over andere enge ziektes schreef de Nederlandse sociaal geograaf Maurits Boshart (1940) over tuberculose een helder en toegankelijk boek dat onder de titel De witte dood - Een geschiedenis van de tuberculose recent door Aspekt werd uitgegeven. Ook Boshart vindt het opmerkelijk dat tbc - een epidemie waarmee men al honderden jaren te maken heeft - nooit aanleiding heeft gegeven tot extra maatregelen zoals de cholera uiteindelijk leidde tot een veilige waterleiding en de pokken tot een landelijk systeem van inenting.

Was het omdat men er, omwille van het permanente karakter, gewoon aan geraakt was of de overheid en/of de elite geen initiatieven namen omdat het een "pauperziekte" betrof?

Op het einde van zijn boek stelt Boshart zich ook de op eerste gezicht misschien wat bizarre vraag, of gezien het verder om zich heen grijpen van resistente stammen van de tbc-bacterie het niet nuttig zou zijn terug te grijpen naar het sanatoriumsysteem waardoor het besmettingsgevaar krachtig zou worden ingeperkt en de patiënten, ook in palliatieve zin, een menswaardiger behandeling zou te beurt vallen.

M. Boshart * De witte dood * Uitgeverij Aspekt * 231 p * 18,95 euro * ISBN 978 94 6338 239 7.

Katelijne

 

 

TERUG

Bericht

Koning Onbenul 2016

onbenul calvo

Koningin Troela 2016


koningin troela 2016

*


 

aank

’t Scheldt is een onafhankelijk satirisch weekblad.
Alle medewerking (tekeningen, teksten enz.) gebeurt vrijwillig
en wordt niet vergoed.

Wij versturen gratis en wanneer het past een nieuwsbrief.
Abonnees kunnen vorige nummers raadplegen en afdrukken.

’t Scheldt wordt verspreid : gedrukt, per fax, per e-post
en op internet. Internet-abonnees hoeven slechts
Lees verder’ aan te vinken om het artikel volledig te kunnen lezen.

COLOFON

vzw 't Scheldt

Redactie en administratie:

Helenalei 53,

2018 Antwerpen

tel: 03 239 70 22 

loopfoon: 0486 054 510

fax: 03 230 83 54

-----

redactie@tscheldt.com

 

webpagina:

www.tscheldt.be


Hoofdredacteur:

Bert Murrath

 

SOFTWARE VAN

KOPPA DIGITALE MEDIA

T 0485 74 70 34

E Info@koppa.be